Σάββατο
28/04/2007

Τύποι καλωδίων σύνδεσης ήχου και εικόνας

Η φυσική επαφή δύο η περισσοτέρων συσκευών μέσο ενός τύπου καλωδίου είναι η πιο σίγουρη μέθοδος για να είστε σίγουροι ότι οι συσκευές σας βρίσκονται πάντοτε σε επαφή μεταξύ τους. Μπορεί η ασύρματη σύνδεση, βλέπε Bluetooth, Wi-Fi κ.α., να φαίνεται πιο εύκολη, στην πράξη όμως δεν είναι έτσι.

Αν παρουσιαστεί πρόβλημα με το καλώδιο, η λύση βρίσκετε κοντά, αν παρουσιαστεί πρόβλημα με τα ασύρματα, οι αιτίες μπορεί είναι πολλές. Διαφορετικοί τύποι σύνδεσης, διαφορετικά καλώδια και ακροδέκτες. Για να μην σας έρθει ίλιγγος όταν κοιτάξετε ξανά στο πίσω μέρος του καινούργιου σας ενισχυτή AV, καταγράψαμε και εξηγούμε του κυριότερους τύπους σύνδεσης για μεταφορά εικόνας και ήχου.

Καλώδια ηχείων
Τα καλώδια ηχείων αποτελούνται από δύο αγωγούς οι οποίοι μεταφέρουν το θετικό σήμα υψηλής στάθμης από την έξοδο του ενισχυτή στην είσοδο του ηχείου και το αρνητικό σήμα πίσω, από τα ηχεία στον ενισχυτή. Ο ένας από του δύο αγωγούς φέρει συνήθως σήμανση βοηθώντας μας να γνωρίζουμε ποιος από τους δύο συνδέεται στη θετική ή αρνητική είσοδο των ηχείων και έξοδο του ενισχυτή. Τα καλώδια ηχείων μπορεί να είναι τερματισμένα με κάποιο τύπο ακροδέκτη (banana, spade, pin) ή να μην είναι τερματισμένα, τα αποκαλούμενα «γυμνά».
Interconnect
Unbalanced, single-ended
Τα καλώδια που μεταφέρουν αναλογικό σήμα ήχου από μια συσκευή σε μια άλλη όπως για παράδειγμα ένα ζεύγος interconnect που συνδέει ένα CD player με ένα ενισχυτή, αποτελούνται από έναν αγωγό ο οποίος καλύπτεται από διηλεκτρικό και μόνωση. Αυτά συνήθως είναι μαρκαρισμένα με λευκό χρώμα για το αριστερό κανάλι ήχου και κόκκινο για το δεξί. Τα αποκαλούμε unbalanced ή και coaxial. Αυτά που χρησιμοποιούνται για μεταφορά αναλογικού σήματος ήχου είναι τερματισμένα με ακροδέκτη που αποκαλούμε RCA ενώ αυτά που μεταφέρουν αναλογικό σήμα εικόνας είναι «τερματισμένα» με ακροδέκτη τύπου BNC.
Balanced
Κάποια συστήματα Hi-End και σχεδόν όλες οι επαγγελματικές συσκευές χρησιμοποιούν εξόδους ήχου τύπου Balanced. Τα καλώδια που χρησιμοποιούμε για τις Balanced συνδέσεις αποκαλούνται XLR. Τα καλώδια XLR χρησιμοποιούν δύο αγωγούς για το ίδιο σήμα, αλλά το σήμα μεταφέρετε εκτός φάσης 180 μοίρες. Όταν το σήμα λαμβάνετε π.χ. από τον ενισχυτή, συγκρίνεται και οποιαδήποτε διαφορά που μπορεί να έχει προκληθεί από εξωτερικές παρεμβολές, απορρίπτεται.

Ψηφιακά καλώδια ήχου
Τα ψηφιακά καλώδια μεταφοράς σήματος ήχου είναι διαθέσιμα σε 4 διαφορετικούς τύπους. Σε κάποιες περιπτώσεις το ψηφιακό σήμα μεταφέρετε απευθείας στα ηχεία. Και οι τέσσερις διαφορετικοί τύπου καλωδίων μεταφέρουν σήματα SPDIF (Sony Phillips Digital Interface Format) για PCM, Dolby Digital και DTS. Σήμα από DVD-Audio και SACD players δεν μπορεί να μεταφερθεί με SPDIF ενώ πολυκάναλο σήμα υψηλής πιστότητας απαιτεί συνδέσεις όπως HDMI ή FireWire.
Coaxial
Χρησιμοποιούν έναν αγωγό με γείωση. Το καλώδιο τύπου coaxial είναι τερματισμένο με ακροδέκτη τύπου RCA ή BNC. Η διαφορά μεταξύ ενός αναλογικού καλωδίου coaxial και ενός ψηφιακού είναι ότι το ψηφιακό θα πρέπει να έχει αντίσταση 75Ω.
Optical
Γνωστή και ως σύνδεση Toshlink δημιούργημα της εταιρείας Toshiba. Το καλώδιο Toshlink χρησιμοποιεί οπτική ίνα από πλαστικό και είναι τερματισμένο με ακροδέκτη που θυμίζει κύβο. Το ψηφιακό σήμα ήχου μεταφέρεται μέσω αυτού, με παλμούς φωτός. Δεν χρησιμοποιεί ηλεκτρικούς παλμούς οπότε και δεν είναι επιρρεπές σε ακτινοβολία από σήματα RF και άλλες παρεμβολές.
AES/ EBU
Η ψηφιακή διασύνδεση AES/ EBU (Audio Engineering Society/ European Broadcast Union) είναι η «επαγγελματική» έκδοση της διασύνδεσης SPDIF. Χρησιμοποιεί ακροδέκτη τύπου XLR και συναντάτε σε επαγγελματικά μηχανήματα αλλά και σε συσκευές Hi-End.
Για DVD-Audio και SACD
Κάποιες εταιρείες όπως οι Denon, Meridian και Pioneer έχουν χρησιμοποιήσει τους δικούς τους τύπους ψηφιακής διασύνδεσης ήχου που βασίζονται στο πρότυπο FireWire. Αυτοί οι τύποι διασύνδεσης χρησιμοποιούνται για την ψηφιακή μεταφορά πολυκάναλου ήχου από τα DVD-Audio και SACD players στους ενισχυτές και τους επεξεργαστές A/V.

Αναλογικά καλώδια εικόνας
Υπάρχουν αρκετοί διαφορετικοί τύποι αναλογικών καλωδίων μεταφοράς σήματος εικόνας. Τα σύγχρονα players, και μέσα προβολής όπως τηλεοράσεις και βιντεοπροβολείς, διαθέτουν περισσότερες της μιας διαφορετικές υποδοχές σύνδεσης εικόνας. Επιλέξτε την καλύτερη προσέχοντας ώστε οι δύο συσκευές που θα συνδέσετε να έχουν τον ίδιο τύπο υποδοχής σύνδεσης. Στην αγορά κυκλοφορούν αντάπτορες που μετατρέπουν τον ένα τύπο σύνεσης σε άλλο. Οπωσδήποτε η άμεση σύνδεση χωρίς να «παρεμβολές» από αντάπτορες, είναι και η καλύτερη.
Καλώδιο τηλεόρασης (RF)
Τύπος καλωδίου σύνδεσης που συναντάτε σε όλα σχεδόν τα σπίτια. Γνωστός και ως RF ή «καλώδιο κεραίας» χρησιμοποιεί την ίδια αρχιτεκτονική ενός αγωγού όπως συμβαίνει με τα καλώδια Coaxial και είναι τερματισμένος με ακροδέκτη που αναφέρετε ως F-type. Έχει αντίσταση 75Ω και μεταφέρει διαμορφωποιημένες ράδιο-συχνότητες εικόνας και ήχου ή ψηφιακό σήμα, από κεραίες, δορυφορικά πιάτα ή καλωδιακή τηλεόραση.
Scart
Ίσως ένας από τους πιο γνωστούς τύπους σύνδεσης για μεταφορά εικόνας και ήχου. Καθιερώθηκε και αναπτύχθηκε από την Γαλλική εταιρεία Peritel. Κάθε ακροδέκτης του καλωδίου είναι θηλυκός με 21 pin. Το καλώδιο τύπου Scart μπορεί να μεταφέρει σήμα RGB.
Composite
Το καλώδιο Composite, είναι μετά το Scart, το πιο διαδεδομένο καλώδιο για σύνδεση και μεταφορά σήματος εικόνας. Η αντίσταση του είναι 75Ω και οι ακροδέκτες του συνήθως κίτρινοι. Τα καλώδια Composite μπορεί να είναι τερματισμένα και με ακροδέκτη τύπου BNC.
S-Video
Καλώδιο διασύνδεσης και μεταφοράς σήματος εικόνας γνωστό και ως Y/C. Σε αντίθεση με το Composite που «περιέχει» ολόκληρο το σήμα εικόνας, το καλώδιο S-Video διατηρεί – μεταφέρει τα χρώματα και την φωτεινότητα σε άλλο τμήμα – πακέτο, παρακάμπτοντας το comb filter της τηλεόρασης. Έχει και αυτό 75Ω αντίσταση και θεωρείται ποιοτικά καλύτερο από το Composite.
Component
Η διασύνδεση Component αποτελείται από τρία διαφορετικά καλώδια coaxial τερματισμένα με ακροδέκτη τύπου RCA ή BNC. Θα την συναντήσετε και ως YPrPb. Τα καλώδια και οι υποδοχές είναι μαρκαρισμένες με χρώματα κόκκινο (Pr), μπλε (Pb) και πράσινο ή μαύρο (Y). Σε κάποιες περιπτώσεις τα καλώδια Component είναι τερματισμένα με ακροδέκτη τύπου D Sub-15 γνωστό από τις υποδοχές σύνδεσης στις οθόνες των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Η σύνδεση Component είναι καλύτερη από τις Scart, Composite και S-Video.
RGBHV
Πρόκειται για τα αρχικά των λέξεων red, green, blue και horizontal και vertical. Δηλαδή από τα αρχικά των λέξεων των τριών βασικών χρωμάτων κόκκινο, πράσινο και μπλε και από τα διαχωρισμένα σήματα οριζόντιου και κάθετου συγχρονισμού που είναι απαραίτητα για την διαμόρφωση της τελικής εικόνας και που στους άλλους τύπους σύνδεσης μεταφέρονται μαζί με τα χρώματα. Τα καλώδια RGBHV έχουν πέντε ακροδέκτες. Τα δυο σήματα συγχρονισμού ορισμένες φορές συνδυάζονται σε ένα καλώδιο οπότε και έχουμε καλώδιο με τέσσερις ακροδέκτες ο τύπος του οποίου ονομάζεται RGBS. Σε άλλη περίπτωση τα σήματα συγχρονισμού εμπεριέχονται στο green (πράσινο) «κανάλι», αυτός ο τύπος καλωδίου ονομάζεται RGsB και έχει τρεις ακροδέκτες.

Ψηφιακά καλώδια ήχου και εικόνας
Το φαινόμενο της πειρατείας απασχολεί έντονα τα κινηματογραφικά στούντιο και τις εταιρείες διανομής κινηματογραφικού υλικού, που βλέπουν να μειώνονται αισθητά τα κέρδη τους. Το αναλογικό σήμα εικόνας δεν έχει προστασία και είναι αρκετά εύκολο στην εγγραφή και διανομή του από τους απανταχού πειρατές. Οι εταιρείες παραγωγής έπρεπε να βρουν ένα τρόπο να προστατέψουν το υλικό τους, οπότε και στράφηκαν στη βιομηχανία των ηλεκτρονικών υπολογιστών «ανακαλύπτοντας» όχι μια αλλά δύο τύπους ψηφιακής διασύνδεσης. Την FireWire και την DVI από όπου και προήλθε η HDMI.
FireWire
Γνωστός και ως IEEE-1394 ο εν λόγο ψηφιακός τύπος διασύνδεσης συναντάτε επίσης και με τις ονομασίες DV και i.Link. Αρχικά αναπτύχθηκε και χρησιμοποιήθηκε για τους ηλεκτρονικού υπολογιστές Macintosh ενώ αργότερα υιοθετήθηκε από τα PC και τη βιομηχανία οπτικοακουστικών συσκευών. Μπορεί να μεταφέρει συμπιεσμένο ψηφιακό υλικό εικόνας επιπέδου MPEG-2 μαζί με ψηφιακό ήχο 5.1. Το καλώδιο FireWire χρησιμοποιεί ένα τύπου προστασίας που ονομάζεται 5C ο γνωστός και ως DTCP.
DVI
Τύπος διασύνδεσης εικόνας, ο οποίος μεταφέρει το ψηφιακό σήμα RGB από το player στο μέσο προβολής. Όπως και το FireWire, το καλώδιο DVI (Digital Video Interface) γεννήθηκε και χρησιμοποιήθηκε από την βιομηχανία ηλεκτρονικών υπολογιστών. Μελανό σημείο η αδυναμία μεταφοράς σήματος ήχου. Για την ομαλή «μεταφορά» του καλωδίου DVI στον χώρο των οπτικοακουστικών συσκευών αναπτύχθηκε ένα σύστημα προστασίας που ονομάζεται HDCP (High Definition Copy Protection) ώστε να μεταφέρει το υλικό – εικόνα με ασφάλεια. Με ειδικό αντάπτορα μπορούμε να μεταφέρουμε σήμα από έξοδο DVI σε είσοδο τύπου HDMI.
HDMI
Πρόκειται ουσιαστικά για την βελτιωμένη έκδοση του DVI η οποία προσθέτει ψηφιακό ήχο μαζί με το σύστημα προστασίας HDCP. Ιδανικός τύπος διασύνδεσης για DVD-Audio και SACD players. Χρησιμοποιώντας ειδικούς αντάπτορες είναι συμβατό με τις υποδοχές τύπου DVI επιτρέποντας τη σύνδεση π.χ. ενός DVD player με έξοδο HDMI (High Definition Multimedia Interface) σε μια επίπεδη τηλεόραση με είσοδο DVI, λαμβάνοντας όμως μόνο το εικονοσήμα και όχι τον ήχο.
SDI
Προορίζεται αυστηρά για επαγγελματική χρήση όπως από τα τηλεοπτικά στούντιο. Το σήμα εικόνας YPrPb μεταφέρεται ψηφιακά μεταξύ δυο συσκευών χρησιμοποιώντας τύπο σύνδεσης SDI (Serial Digital Interface). Το καλώδιο SDI έχει αντίσταση 75Ω και συνήθως είναι τερματισμένο με ακροδέκτη τύπου BNC. Μεταφέρει το υλικό χωρίς προστασία και ασυμπίεστο. Στην αγορά κυκλοφορούν κάρτες αναβάθμισης – βελτίωσης με έξοδο SDI για συγκεκριμλένα players υψηλής κατηγορίας τιμής.

Μάθε για:

Συντάκτης: .


Η γνώμη σας

Παρακαλούμε σχολιάστε με ελληνικούς πεζούς χαρακτήρες, όχι greeklish.

Πατώντας "Αποστολή" αποδέχεστε τους Όρους Χρήσης.