Τετάρτη
04/05/2011

Space News Report – 04.05.2011

Οι Κινέζοι έδωσαν στη δημοσιότητα τα σχέδια του διαστημικού τους σταθμού ενώ αμερικανικά σκάφη βρίσκονται στο χείλος της διαστρικής αβύσσου. Νέους ορίζοντες αναμένεται να ανοίξει το μεγαλύτερο ραδιοτηλεσκόπιο του κόσμου, ενώ παράξενα εξωγήινα τοπία και πλανητικές σύνοδοι κρατούν αμείωτο το ενδιαφέρον επιστημόνων και μη.

Νέα στήλη: Space News Report. Κάθε Τετάρτη μόνο στο Techblog.

————————————————————————————————————————————

Ρεπορτάζ από την κινεζική τηλεόραση σχετικά με το Tiangong (αγνοείστε τα Κινεζικά και δείτε τα πλάνα από το όχημα και το animation!).

Animation της αποστολής Shenzhou 7 (2008) και του πρώτου κινεζικού διαστημικού περιπάτου.

Το κινεζικό «Ουράνιο Ανάκτορο»
Η Κίνα προχωρά με αργά, αλλά σταθερά, βήματα στις επανδρωμένες πτήσεις. Ήταν η τρίτη χώρα που εκτόξευσε άνθρωπο στο διάστημα (2003) με την κάψουλα Shenzhou-5. Ακολούθησαν ακόμα δυο αποστολές (2005 και 2008). Μάλιστα στη δεύτερη, ένας αστροναύτης πραγματοποίησε και περίπατο στο διάστημα. Το κινεζικό επανδρωμένο σκάφος είναι ένα τροποποιημένο ρωσικό Soyuz –άλλωστε η Ρωσία συνέβαλε σημαντικά στο κινεζικό πρόγραμμα. Πολλά έχουν ακουστεί για τις κινεζικές φιλοδοξίες σχετικά με επανδρωμένες αποστολές στη Σελήνη αλλά κάτι τέτοιο, αν πραγματοποιηθεί, βρίσκεται αρκετά μακριά στο μέλλον. Το βέβαιο είναι πως στην τρέχουσα δεκαετία θα δούμε τον πρώτο κινεζικό διαστημικό σταθμό. Επίσημα ανακοινώθηκε πως τα μη επανδρωμένα οχήματα Tiangong-1 (Ουράνιο Ανάκτορο) και Shenzhou-8 θα εκτοξευτούν μέσα στο δεύτερο εξάμηνο του 2011. Τα οχήματα θα συνδεθούν σε τροχιά αποτελώντας μια μίνι διαστημική πλατφόρμα την οποία θα επισκεφθούν Κινέζοι αστροναύτες. Μέσα στο 2012 τα οχήματα Shenzhou-9 και Shenzhou-10 αναμένεται να συνδεθούν με τον σταθμό. Αυτή τη στιγμή υπάρχει μια ομάδα 21 εκπαιδευόμενων αστροναυτών στην οποία συμμετέχουν και γυναίκες. Ο σταθμός, όταν ολοκληρωθεί θα έχει μάζα 60 τόνων. Μοιάζει «νάνος» μπροστά στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) που έχει μάζα 400 τόνων και επανδρώνεται μονίμως από 6 αστροναύτες. Ωστόσο το κινεζικό πρόγραμμα έχει ιδιαίτερη βαρύτητα σε ό,τι αφορά την τόνωση του ασιατικού αλλά και του διεθνούς κύρους της Κίνας.

————————————————————————————————————————————

Η πορεία των Voyager 1 και 2 προς το διαστρικό διάστημα. Credit: NASA/ JPL.

Οι διαστρικοί πρεσβευτές της Γης
Ενώ οι Κινέζοι επαναλαμβάνουν τα βήματα της Ρωσίας και της Αμερικής, οι μη επανδρωμένοι βολιστήρες εξερευνούν τις εσχατιές του διαστήματος. Πάνω από τριάντα (!) χρόνια μετά την εκτόξευσή τους, τα δίδυμα αμερικανικά Voyager 1 και 2 βρίσκονται στις παρυφές του Ηλιακού Συστήματος. Και εξακολουθούν να λειτουργούν! Στις 28 Απριλίου η NASA πραγματοποίησε μια ανακοίνωση στην οποία συνόψιζε τα κατορθώματα των βολιστήρων που ετοιμάζονται να εισέλθουν στο διαστρικό χώρο –δηλαδή στο διάστημα ανάμεσα στον Ήλιο και τα άλλα άστρα του Γαλαξία. Το Voyager 1 επισκέφτηκε τον Δία και τον Κρόνο ενώ το αδελφό του σκάφος πέρασε όχι μόνο από αυτούς τους πλανήτες αλλά και από τον Ουρανό και τον Ποσειδώνα (το μοναδικό μέχρι στιγμής). Ανακάλυψαν ηφαίστεια στην Ιώ και έναν υπόγειο ωκεανό στην Ευρώπη (δορυφόροι του Δία), βροχές μεθανίου στον Τιτάνα (δορυφόρο του Κρόνου), τρομακτικές θύελλες στον Ποσειδώνα και γκέιζερ πάγου στον δορυφόρο του, Τρίτωνα. Οι ανακαλύψεις συνέθεσαν την εικόνα ενός ριζικά διαφορετικού Ηλιακού Συστήματος. Και τώρα τα Voyager ετοιμάζονται να διασχίσουν τα όρια της «ηλιόσφαιρας», της σφαίρας από πλάσμα και μαγνητικά πεδία, τρεις φορές μακρύτερα από την τροχιά του Πλούτωνα. Τροφοδοτούμενα χάρη στη ραδιενεργό διάσπαση πλουτώνιου 238, τα Voyager έχουν αρκετή ενέργεια για να λειτουργούν ως το 2030. Μέχρι τότε θα έχουν γίνει οι πρεσβευτές της Γης στο Γαλαξία. Σημαντικές πληροφορίες μπορείτε να βρείτε εδώ.

————————————————————————————————————————————

SKA

Απεικόνιση ενός μέρους της διάταξης των κεραιών του SKA. Credit: skatelescope.org.

Το «ραδιομάτι» που θα βολιδοσκοπεί το Σύμπαν
Στο μεταξύ, οι έρευνες συνεχίζονται και από τη Γη. Πρόσφατα συμφωνήθηκε η κατασκευή του μεγαλύτερου επίγειου ραδιοτηλεσκοπίου του SKA (Square Kilometre Array – Διάταξη Τετραγωνικού Χιλιομέτρου) το οποίο θα συμβάλει όχι μόνο στην αποκάλυψη σημαντικών πληροφοριών για τη λειτουργία και τη φύση του Σύμπαντος, αλλά και στην έρευνα για εξωγήινη ζωή. Το όργανο θα έχει συνολική έκταση 1,5 τετραγωνικά χιλιόμετρα και θα αποτελείται από χιλιάδες μικρότερες κεραίες, ενώ το κόστος του εκτιμάται ότι θα φτάσει στα 1,5 δισεκ. ευρώ. Στο φιλόδοξο αυτό πρόγραμμα συμμετέχουν η Αυστραλία, η Κίνα, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία, η Ολλανδία, η Νέα Ζηλανδία, η Βρετανία και η Νότιος Αφρική. Παραμένει ακόμα ανοιχτό το θέμα της τοποθεσίας κατασκευής του SKA. Η υποψήφια περιοχή πρέπει να έχει ξηρό κλίμα, να βρίσκεται μακριά από πηγές ραδιοπαρασίτων και να έχει εύκολη πρόσβαση. Η τελική απόφαση θα ληφθεί του χρόνου, αλλά το πιθανότερο είναι πως μια τέτοια περιοχή θα αναζητηθεί στην Αυστραλία, στη Νέα Ζηλανδία ή στη Νότια Αφρική. Το SKA θα αποτελείται από 100 μικρότερα ραδιοτηλεσκόπια από τα οποία τα 25 θα βρίσκονται συγκεντρωμένα σε ένα πυρήνα διαμέτρου 5 χιλιομέτρων, άλλοι 25 σε έναν μεγαλύτερο κύκλο 50 χιλιομέτρων και οι υπόλοιποι 50 σε μια ευρύτερη περιοχή ακτίνας 3.000 χιλιομέτρων. Συνολικά θα υπάρχουν 3.000 ραδιοτηλεσκόπια των οποίων το «πιάτο» θα έχει διάμετρο 15 μέτρα. Τα θαυμάσια animated video στο σχετικό site (http://www.skatelescope.org/) δίνουν μια παραστατική εικόνα του όλου εγχειρήματος.

————————————————————————————————————————————

55 Cancri e

Φανταστική απεικόνιση της επιφάνειας του πλανήτη 55 Cancri e.
Credit: © Ron Miller (www.black-cat-studios.com).

Ο πιο παράξενος εξωπλανήτης
Στις 2 Μαΐου οι αστρονόμοι αποκάλυψαν το πορτραίτο μιας «σούπερ εξωτικής/ σούπερ Γης». Πρόκειται για τον πλανήτη 55 Cancri e, έναν εξωπλανήτη τόσο παράξενο που μπροστά του ο πλανήτης Πανδώρα της ταινίας Avatar είναι απλώς… οδοντόκρεμα. Ο πλανήτης περιφέρεται γύρω από το άστρο 55 του Καρκίνου Α, είναι 60% μεγαλύτερος από τη Γη αλλά έχει οχτώ φορές περισσότερη μάζα και διπλάσια πυκνότητά –παραπλήσια με εκείνη του μολύβδου! Αυτό τον καθιστά τον πυκνότερο στερεό πλανήτη που έχει ανακαλύψει ως τώρα ο άνθρωπος. Η έρευνα βασίστηκε σε παρατηρήσεις από το διαστημικό τηλεσκόπιο MOST (Microvariability and Oscillations of STars) του Καναδά. Ο παράξενος πλανήτης βρίσκεται σχεδόν 40 έτη φωτός μακριά από τη Γη και περιφέρεται τόσο κοντά στο άστρο-ήλιο του που το έτος του είναι μικρότερο από… 18 ώρες! Η επιφανειακή του θερμοκρασία είναι 2.700ο C, κάτι που μάλλον καθιστά απίθανη την ύπαρξη ατμόσφαιρας. Ωστόσο, χάρη στη μικρή λαμπρότητα του ήλιου του, ο 55 Cancri e είναι ο τύπος του εξωπλανήτη που αποτελεί θαυμάσιο εργαστήριο για μελέτη και τεστ αστρονομικών θεωριών σχετικά με το σχηματισμό, την εξέλιξη και την επιβίωση των πλανητών. Ένας φανταστικός παρατηρητής στην επιφάνεια του 55 Cancri e θα ζύγιζε τρεις φορές περισσότερο απ’ όσο στη Γη. Στον ουρανό του ο ήλιος είναι 60 φορές μεγαλύτερος και 3.600 φορές λαμπρότερος από τον δικό μας Ήλιο. Το πλανητικό σύστημά του περιλαμβάνει και άλλους τέσσερις πλανήτες.

————————————————————————————————————————————

Conjunction

Καλλιτεχνική αναπαράσταση της πλανητικής συνόδου. Credit: davidreneke.com.

Ο αυγινός χορός των πλανητών
Μπορεί εξωτικοί πλανήτες να περιφέρονται γύρω από άλλους ήλιους, αλλά στο δικό μας Ηλιακό Σύστημα ο χορός των πλανητών φέρνει τέσσερις από αυτούς να ευθυγραμμίζονται με εντυπωσιακό τρόπο στον μαγιάτικο ουρανό. Μοναδικές προϋποθέσεις για να δείτε το σαγηνευτικό αυτό θέαμα είναι να βρίσκεστε μακριά από τα φώτα της πόλης, να έχετε δυνατότητα να παρατηρήσετε τον ουρανό χαμηλά στον ανατολικό ορίζοντα και να σηκωθείτε μια ώρα πριν την αυγή. Στον προαυγινό, μαγιάτικο ουρανό, ο Ερμής, η Αφροδίτη, ο Άρης και ο γιγάντιος Δίας βρίσκονται όλοι μαζεμένοι στην ίδια περιοχή ενώ για λίγο καιρό θα του συντροφεύει και η λεπτή φέτα της Σελήνης που βρίσκεται στη γέμισή της. Η Αφροδίτη και ο Δίας είναι βέβαια οι λαμπρότεροι, αλλά δεν είναι δύσκολο να διακρίνει κανείς τον Άρη και τον αμυδρό Ερμή. Το σπάνιο φαινόμενο ξεκίνησε την Πρωτομαγιά, θα κορυφωθεί στις 12 του μηνός και ονομάζεται σύνοδος. Αν έχετε ισχυρά κιάλια ή ένα μικρό τηλεσκόπιο, τόσο το καλύτερο αφού έτσι θα μπορέσετε να διακρίνετε και τις φάσεις της Αφροδίτης (παρόμοιες με εκείνες της Σελήνης). Στο μεταξύ, όπως είπαμε και σε προηγούμενο Space News Report, ο πλανήτης Κρόνος εξακολουθεί να είναι ορατός για μεγάλο χρονικό διάστημα κάθε νύχτα. Πέντε ορατοί πλανήτες μέσα σε μια νύχτα δεν είναι και κάτι συχνό!

————————————————————————————————————————————

Θανάσης Βέμπος
www.vembos.gr

Μάθε για:

Συντάκτης: .


3 Σχόλια

  1. Ο/Η ΠΑΥΛΟς λέει:

    Πολύ ενδιαφέροντα όλα αυτά!!!

  2. Ο/Η Αποστόλης λέει:

    Πραγματικά ένα τρομερά διαφωτιστικό άρθρο με ποικίλες πληροφορίες . Σίγουρα αξίζει το κόπο να αφιερώσει κάποιος 10-15 λεπτά και να το διαβάσει. Συγχαρητήρια ειλικρινά στο Θανάση Βέμπο!

  3. Ο/Η Nikolas K λέει:

    Πολύ ωραία άρθρα! Μπράβο κε Βέμπο!

Η γνώμη σας

Παρακαλούμε σχολιάστε με ελληνικούς πεζούς χαρακτήρες, όχι greeklish.

Πατώντας "Αποστολή" αποδέχεστε τους Όρους Χρήσης.