Πλήρωσες 40.000€ για αμάξι — τώρα πλήρωνε και για θέρμανση καθισμάτων

BMW, Toyota, GM και Ford κλειδώνουν λειτουργίες που ήδη υπάρχουν στο αμάξι σου πίσω από μηνιαίες συνδρομές. Τι πληρώνεις και γιατί.

Αγοράζεις ένα καινούριο αυτοκίνητο, υπογράφεις, φεύγεις από το showroom και μετά από μερικούς μήνες ανακαλύπτεις ότι κάποια λειτουργία που πίστευες ότι έχεις, στην πραγματικότητα απαιτεί μηνιαία συνδρομή. Το hardware υπάρχει στο αμάξι σου. Τα καλώδια υπάρχουν. Αλλά το software δεν ενεργοποιεί τίποτα, εκτός αν πληρώνεις. Η νοοτροπία της Silicon Valley έχει πλέον μπει για τα καλά στα αυτοκίνητα — και οι κατασκευαστές το αντιμετωπίζουν ως νέα σταθερή πηγή εσόδων.

Από το Netflix στο τιμόνι

Η λογική που ακολουθούν οι αυτοκινητοβιομηχανίες είναι απλή και δανεισμένη κατευθείαν από την τεχνολογική βιομηχανία: γιατί να πουλήσεις κάτι μία φορά όταν μπορείς να το χρεώνεις κάθε μήνα; Καθώς τα αυτοκίνητα γίνονται ολοένα πιο εξαρτημένα από λογισμικό, οι κατασκευαστές κοιτούν Apple, Netflix και Spotify και μεταφέρουν το ίδιο μοντέλο στους αγοραστές τους.

Σύμφωνα με στοιχεία της S&P Global Mobility, τα έσοδα από συνδεδεμένες υπηρεσίες και συνδρομές αναμένεται να αυξηθούν από περίπου 5,5 δισ. ευρώ το 2024 σε κοντά 13,5 δισ. ευρώ έως το 2030. Αυτά τα χρήματα βγαίνουν από την τσέπη του αγοραστή.

Το αυτοκίνητο είναι ιδιαίτερη περίπτωση: σε αντίθεση με το smartphone που αλλάζεις κάθε 2-3 χρόνια, ένα αμάξι το κρατάς συνήθως μια δεκαετία ή και πιο πολύ. Η μακρά διάρκεια ιδιοκτησίας μετατρέπει κάθε μηνιαία συνδρομή σε εξαιρετικά κερδοφόρα επενδυση για τον κατασκευαστή.

Ποιες λειτουργίες έχουν γίνει επί πληρωμή

Η BMW ήταν από τις πρώτες που δοκίμασε τα όρια. Από τα μοντέλα του 2019 χρέωνε περίπου 72 ευρώ τον χρόνο για το Apple CarPlay — λειτουργία που βρίσκεται δωρεάν σε αυτοκίνητα που κοστίζουν κλάσεις λιγότερο. Η δημόσια αντίδραση ήταν τόσο έντονη που έκανε πίσω μέσα στον ίδιο χρόνο. Το 2022 επανήλθε με τη θέρμανση καθισμάτων — περίπου 17 ευρώ το μήνα σε αγορές όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία και η Νότια Κορέα. Η κατακραυγή ήταν ακόμη πιο δυνατή, και τον Σεπτέμβριο του 2023 η BMW σταμάτησε το πρόγραμμα. Στελέχη της εταιρείας παραδέχτηκαν αργότερα ότι η θέρμανση καθισμάτων «μάλλον δεν ήταν η καλύτερη αφετηρία» για τις συνδρομές. Σήμερα η BMW χρεώνει 5 έως 20 ευρώ το μήνα για remote start, drive recorder και το σύστημα Driving Assistant Plus.

Η Toyota απαιτεί ενεργό συνδρομή Remote Connect — περίπου 7 ευρώ το μήνα ή 72 ευρώ τον χρόνο — για να ξεκινάς το αυτοκίνητο εξ αποστάσεως μέσω smartphone σε μοντέλα από το 2018 και μετά, αφού λήξει η δωρεάν περίοδος δοκιμής.

Πιο πολύπλοκη είναι η περίπτωση των συστημάτων υποβοήθησης οδήγησης. Το Super Cruise της GM και το BlueCruise της Ford — που επιτρέπουν οδήγηση χωρίς χέρια στον αυτοκινητόδρομο — απαιτούν συνδρομή για να συνεχίσουν να λειτουργούν μετά τη δωρεάν δοκιμαστική περίοδο. Το Super Cruise κοστίζει περίπου 36 ευρώ τον μήνα, ενώ το BlueCruise φτάνει τα 45 ευρώ — αν και η Ford έχει πλέον εισάγει επιλογή εφάπαξ πληρωμής. Αυτά τα συστήματα βασίζονται σε ενημερωμένους LiDAR χάρτες και cloud υπηρεσίες, οπότε η συνδρομή έχει κάποια λογική βάση. Αλλά όταν οι τιμές των νέων αυτοκινήτων έχουν φτάσει σε ιστορικά υψηλά, η ανοχή του κόσμου είναι μικρή.

Η Volkswagen δοκίμασε κάτι ακόμη πιο τολμηρό στο Ηνωμένο Βασίλειο: οι κάτοχοι του ID.3 μπορούσαν να «ξεκλειδώσουν» 20 επιπλέον ίππους ισχύος που ο κινητήρας ήδη παρήγαγε, με συνδρομή περίπου 20 ευρώ τον μήνα. Το πρόγραμμα δεν επεκτάθηκε στη Βόρεια Αμερική.

Νομοθέτες λένε «ως εδώ»

Η κατάσταση έχει τραβήξει και την προσοχή νομοθετών. Στη Νέα Υόρκη, το νομοσχέδιο S5708 πέρασε και από τα δύο σώματα του κοινοβουλίου και αναμένει την υπογραφή της κυβερνήτη Kathy Hochul. Αν ψηφιστεί, θα απαγορεύει στους κατασκευαστές και αντιπροσώπους να χρεώνουν συνδρομή για λειτουργίες που βασίζονται σε hardware ήδη εγκατεστημένο στο όχημα. Ανάλογη νομοθεσία έχει προταθεί στο Νιου Τζέρσεϊ και στη Μασαχουσέτη, χωρίς να έχει γίνει νόμος ακόμα. Η ρύθμιση εξαιρεί ωστόσο συστήματα που απαιτούν ενημερώσεις λογισμικού και cloud συνδεσιμότητα — οπότε Super Cruise και BlueCruise πιθανώς να εξακολουθούν να χρεώνονται κανονικά.

Η άποψή μας στο Techblog

Το να πληρώσεις δεκάδες χιλιάδες ευρώ για ένα αυτοκίνητο και μετά να σου ζητούν 7 ευρώ το μήνα για να ξεκινάς τη μηχανή με το κινητό είναι αντικειμενικά παράλογο — και οι κατασκευαστές το ξέρουν, γι’ αυτό και κρύβουν τη λεπτομέρεια στα ψιλά γράμματα. Προτού αγοράσεις καινούριο αυτοκίνητο, αξίζει να ρωτάς ρητά: ποιες λειτουργίες τελειώνουν με τη δοκιμαστική συνδρομή και πόσο κοστίζουν μετά; Αλλιώς, η «πλήρης έκδοση» που αγόρασες μπορεί σύντομα να είναι αρκετά ελλιπής.