Wearables: 5 αλήθειες που η αγορά δεν θέλει να μάθεις

Από τις θερμίδες-εικασία μέχρι τις συνδρομές και τα ηλεκτρονικά απόβλητα — 5 δυσάρεστες αλήθειες για smartwatch, AirPods και smart rings.

Τα smartwatches, τα ασύρματα ακουστικά και τα smart rings έχουν γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας, όμως πίσω από τη λάμψη των δεικτών υγείας κρύβονται προβλήματα που σπάνια συζητιούνται. Από την ακρίβεια των μετρήσεων μέχρι το μοντέλο των συνδρομών και τα ηλεκτρονικά απόβλητα, υπάρχουν αρκετοί λόγοι να αντιμετωπίζει κανείς αυτές τις συσκευές με μέτρο. Παρακάτω, πέντε δυσάρεστες αλήθειες για τα φορετά gadgets.

Ένα tracker δεν αλλάζει από μόνο του τη συμπεριφορά σου

Η ιδέα ότι αρκεί να αγοράσεις ένα smartwatch για να γίνεις πιο υγιής είναι παρανόηση. Ένα fitness tracker λειτουργεί ως εργαλείο μόνο όταν ο χρήστης έχει ήδη πάρει την απόφαση να αλλάξει τις συνήθειές του — δεν είναι το πρώτο βήμα, αλλά η υποστήριξη στη διαδρομή.

Οι ειδοποιήσεις που σου θυμίζουν διαρκώς ότι «έμεινες πίσω» ή ότι πρέπει να σηκωθείς ξανά μπορεί να λειτουργήσουν αντίστροφα, δημιουργώντας πίεση αντί για κίνητρο. Η εμπειρία πολλών χρηστών δείχνει ότι το ρολόι αποκτά πραγματική αξία μόνο αφού υπάρξει η εσωτερική απόφαση για αλλαγή. Πριν από αυτό, παραμένει μια συνεχής υπενθύμιση ότι λείπει η σωστή νοοτροπία.

Η «παιχνιδοποίηση» της γυμναστικής έχει και σκοτεινή πλευρά

Το gamification είναι ο βασικός τρόπος που οι εταιρείες σε κρατούν δεμένο με τη συσκευή. Δαχτυλίδια που κλείνουν, σερί ημερών, τρόπαια και ενθαρρυντικές φράσεις λειτουργούν με την ίδια λογική που λειτουργεί ένα match σε εφαρμογή γνωριμιών ή ένα like στα social media.

Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν δεν πετυχαίνεις τον στόχο. Πολλοί χρήστες που παρακολουθούν προπονήσεις, νερό και ύπνο παραδέχονται ότι όλο αυτό τους προκαλεί άγχος, επειδή μένουν πίσω στους στόχους ή χάνουν ένα μεγάλο σερί. Η παιχνιδοποίηση κρατά το ενδιαφέρον, αλλά αυτό δεν σημαίνει αυτόματα ότι σε κάνει πιο υγιή. Συχνά απλώς δείχνει ότι τα πας τέλεια, ενώ στην πραγματικότητα το μόνο που μετράς είναι κατά πόσο γέμισες σωστά τους δείκτες.

Καμιά φορά απλώς «νοικιάζεις» τα δικά σου δεδομένα

Ανάλογα με τη συσκευή, χρειάζεται συνδρομή για να ξεκλειδώσεις όλες τις δυνατότητες των αισθητήρων. Μόλις λήξει η δωρεάν δοκιμή, τα δεδομένα που μέχρι χθες ήταν χρήσιμα περιορίζονται σε βασικά scores ή σταματούν να συγχρονίζονται μέχρι να πληρώσεις ξανά.
Η Apple δεν ακολουθεί αυτό το μοντέλο συνδρομής, αλλά σε υποχρεώνει ουσιαστικά να φοράς το Apple Watch συνέχεια. Αν αφήσεις πίσω το ρολόι, το iPhone δεν μετρά τα βήματα της ημέρας, παρότι η εταιρεία πλέον προωθεί προπονήσεις με iPhone και AirPods. Υπάρχει επίσης το ζήτημα της υποστήριξης: όταν μια εταιρεία αποφασίσει ότι η συσκευή σου είναι πλέον «παλιά», σταματά να τη στηρίζει και αναγκάζεσαι να αγοράσεις καινούργια για να συνεχίσεις να βλέπεις τις ίδιες πληροφορίες.

Η καταμέτρηση θερμίδων είναι στην ουσία εικασία

Τα fitness trackers είναι αξιόπιστα στη μέτρηση καρδιακών παλμών, αλλά αποτυγχάνουν στον υπολογισμό των θερμίδων που καις. Σύμφωνα με μελέτη του Stanford, ακόμη και τα καλύτερα smartwatches είχαν απόκλιση γύρω στο 27%, ενώ κάποια άλλα έφταναν σε σφάλμα έως και 93%.

Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να νομίζεις πως έκανες παραπάνω προσπάθεια από όση πραγματικά, ή το αντίστροφο. Παρότι τα δεδομένα του Stanford είναι σχεδόν μιας δεκαετίας, πιο πρόσφατη έρευνα του Harvard χρησιμοποιεί τα ίδια στοιχεία και προτείνει μοντέλο machine learning για πιο ακριβή ερμηνεία της κίνησης. Το συμπέρασμα παραμένει ότι αυτοί οι αριθμοί αντιπροσωπεύουν τον μέσο όρο ενός πληθυσμού και δεν ταιριάζουν απαραίτητα στο δικό σου σώμα. Το ίδιο ισχύει και για τους δείκτες ξεκούρασης ή στρες — καμία μέτρηση δεν αντικαθιστά το πώς πραγματικά αισθάνεσαι.

Υπάρχει ένας κύκλος ηλεκτρονικών αποβλήτων

Κάποια wearables επιτρέπουν αντικατάσταση μπαταρίας — το Google Pixel Watch 4 πήρε υψηλή βαθμολογία επισκευασιμότητας από το iFixit. Στην πράξη όμως η εικόνα της αγοράς είναι διαφορετική: η επισκευή ενός Apple Watch είναι δύσκολη, ενώ τα ασύρματα ακουστικά και τα smart rings είναι ουσιαστικά αδύνατο να επισκευαστούν. Όταν φτάσουν στο τέλος της ζωής τους μετά από δύο-τρία χρόνια, η μόνη επιλογή είναι η αντικατάσταση.

Σε αυτό προστίθεται η συνεχής κυκλοφορία νέων μοντέλων και η περιορισμένη αξία μεταπώλησης. Ένα ζευγάρι AirPods δύο ετών έχει ήδη υποβαθμισμένη μπαταρία, ενώ συσκευές που κυκλοφόρησαν πριν από λιγότερο από τέσσερα χρόνια μπορεί να μείνουν εκτός αναβαθμίσεων — όπως ορισμένα Apple Watch που δεν θα λάβουν το watchOS 27 επειδή δεν διαθέτουν αρκετά ισχυρό chip. Το αποτέλεσμα είναι ότι ο χρήστης συνεισφέρει, θέλοντας και μη, σε έναν διαρκή κύκλο ηλεκτρονικών αποβλήτων.

Η άποψή μας στο Techblog

Τα wearables είναι χρήσιμα εργαλεία αρκεί να ξέρεις τι μπορούν και τι δεν μπορούν να σου προσφέρουν. Το βασικό είναι να μην παραδίδεις την κρίση σου σε έναν αριθμό στην οθόνη: οι μετρήσεις είναι ένδειξη, όχι απόλυτη αλήθεια, και σίγουρα δεν αντικαθιστούν το πώς νιώθεις ο ίδιος. Πριν αγοράσεις την επόμενη συσκευή, αξίζει να σκεφτείς αν τη χρειάζεσαι πραγματικά ή αν απλώς ακολουθείς τον κύκλο της αναβάθμισης που σου σερβίρει η αγορά — και πάντα να συνυπολογίζεις το πότε συμφέρει να επισκευάσεις μια συσκευή και πότε όχι.