Η Nokia δεν φτιάχνει κινητά εδώ και 10+ χρόνια — και βγάζει δισεκατομμύρια

Η Nokia πούλησε τα κινητά της στη Microsoft το 2014, αλλά συνεχίζει να κερδίζει δισεκατομμύρια από πατέντες και licensing σε κάθε smartphone.

Η Nokia πούλησε το τμήμα Devices and Services στη Microsoft το 2014 έναντι 7,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων, αλλά συνεχίζει να κερδίζει από κάθε Nokia-branded κινητό που πωλείται σήμερα, αλλά και από σχεδόν κάθε smartphone στον πλανήτη — iPhone συμπεριλαμβανομένου — μέσω πατεντών που κατοχύρωσε πριν καν υπάρξει το πρώτο iPhone. Η ίδια η εταιρεία δεν κατασκευάζει πια τίποτα. Η επωνυμία «Nokia» πάει σήμερα πάνω σε συσκευές της HMD Global, ενώ η Nokia Technologies εισπράττει τα δικαιώματα πατεντών.

Πώς η Microsoft έβαλε τέλος στη Nokia ως κατασκευάστρια

Η αγορά του τμήματος Devices and Services από τη Microsoft κόστισε περίπου 4,4 δισ. δολάρια, με άλλα 1,9 δισ. να αφορούν άδεια πατεντών, σύμφωνα με ρεπορτάζ του NBC News από την εποχή της συμφωνίας. Η συμφωνία περιλάμβανε και τη μετακίνηση περίπου 32.000 εργαζομένων της Nokia στη Microsoft.

Το εγχείρημα δεν πήγε καλά. Η Microsoft αναγκάστηκε να διαγράψει 7,6 δισ. δολάρια σχετιζόμενα με την εξαγορά μόλις έναν χρόνο μετά, παραδεχόμενη ουσιαστικά την αποτυχία. Η Nokia κράτησε το όνομά της, τις πατέντες της και το κομμάτι υποδομών δικτύων — αυτό που βγάζει τα περισσότερα χρήματα σήμερα — και παρέδωσε στη Microsoft όλο το ρίσκο της παραγωγής.

Η HMD Global αναλαμβάνει την κατασκευή

Το 2016, έναν χρόνο αφότου η Microsoft εγκατέλειψε την προσπάθεια, η φινλανδική εταιρεία υπέγραψε αποκλειστική δεκαετή συμφωνία με τη νεοσύστατη τότε HMD Global Oy, δίνοντάς της το αποκλειστικό δικαίωμα να κατασκευάζει Nokia-branded κινητά και tablet παγκοσμίως, έναντι δικαιωμάτων που κάλυπταν τόσο το brand όσο και τις πατέντες. Την HMD ίδρυσαν πρώην στελέχη της Nokia που ήθελαν να κρατήσουν ζωντανή τη γραμμή κινητών, πλέον υπό άδεια.

Κάθε Nokia-branded συσκευή που πωλείται από τον Δεκέμβριο του 2016 παράγει ένα δικαίωμα χρήσης για τη Nokia, χωρίς η ίδια να αναλαμβάνει κανένα κόστος παραγωγής. Η Nokia δίνει το όνομα και την πνευματική ιδιοκτησία, η HMD τα εργοστάσια, το μάρκετινγκ και το ρίσκο του αποθέματος. Κάπως έτσι λειτούργησε και ο χωρισμός της Motorola στο brand που ξέρει ο κόσμος και στο βιομηχανικό της σκέλος που σπάνια συζητιέται.

Το πραγματικό χρήμα είναι στις πατέντες, όχι στα κινητά

Η Nokia Technologies, δηλαδή το τμήμα αδειοδότησης, κατέγραψε καθαρές πωλήσεις 2,2 δισ. δολαρίων το 2024, από 1,3 δισ. το 2023 — άλμα 78% χάρη σε νέες συμφωνίες αδειοδότησης με Oppo και Vivo, αλλά και σε αναδρομικές πληρωμές από παλαιότερες διαφορές. Η εταιρεία υπέγραψε επίσης νέα μακροχρόνια συμφωνία πατεντών με την Apple, ενεργή από τον Ιανουάριο του 2024, που αντικατέστησε την προηγούμενη συμφωνία του 2017. Οι όροι παραμένουν εμπιστευτικοί. Δεν είναι μόνο η Apple: η Nokia ανανέωσε συμφωνίες με τη Samsung το 2023, με τη Huawei τον Δεκέμβριο του 2022, καθώς και με Honor, Oppo και Vivo — σχεδόν όλους τους μεγάλους παίκτες της αγοράς smartphone.

Η Nokia διαχειρίζεται περίπου 26.000 οικογένειες πατεντών, χτισμένες πάνω σε πάνω από 162 δισ. δολάρια δαπανών σε έρευνα και ανάπτυξη από το 2000 και μετά — γι’ αυτό και πληρώνεται για συσκευές που τρέχουν 2G έως 5G. Ακόμα κι αν δεν συμβεί τίποτα άλλο, ο ετήσιος ρυθμός καθαρών πωλήσεων της εταιρίας κινείται γύρω στο 1,6 δισ. δολάρια, με πάνω από 930 εκατ. δολάρια από αυτά να είναι ήδη συμβολαιοποιημένα ως επαναλαμβανόμενο έσοδο μέχρι το 2030. Στο μεταξύ, η Nokia ενσωμάτωσε το τμήμα «Nokia Technologies» σε ένα νέο segment με την ονομασία Mobile Infrastructure και μετονόμασε τη μονάδα αδειοδότησης σε «Technology Standards».

Η εταιρεία δεν μένει στάσιμη — έχει αρχίσει να αδειοδοτεί πατέντες και σε νέους τομείς, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, με συμφωνίες με πολλούς κινέζικους κατασκευαστές αλλά και με τη Mercedes, καθώς η συνδεσιμότητα μπαίνει όλο και πιο βαθιά στο αυτοκίνητο.

Το αβέβαιο μέλλον του ονόματος Nokia σε κινητά

Η άδεια της HMD για την κατασκευή Nokia-branded smartphones τροποποιήθηκε τον Αύγουστο του 2023 και έληγε τον Μάρτιο του 2026. Η HMD άρχισε στο μεταξύ να στρέφεται σε μια στρατηγική πολλαπλών brand γύρω από το δικό της όνομα, πουλώντας συσκευές με το σήμα HMD από το 2024 και αποσύροντας εντελώς τα Nokia-branded smartphones από ευρωπαϊκά καταστήματα ως τον Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς. Τον Ιούλιο του 2025, στέλεχος της κοινότητας της Nokia έγραψε σε ανάρτηση στο Reddit ότι η εταιρεία είναι ανοιχτή σε συνεργασία με νέο κατασκευαστή κινητών μεγάλης κλίμακας, ώστε το brand να παραμείνει σχετικό μετά τη λήξη της αποκλειστικότητας με την HMD — η ανάρτηση διαγράφηκε αργότερα. Ούτε η ίδια η HMD τα πάει ιδανικά, καθώς ανακοίνωσε υποχώρηση από την πιο κερδοφόρα αγορά των ΗΠΑ μέσα στο 2025.

Παρ’ όλα αυτά, οι δύο εταιρείες συνεχίζουν να συνεργάζονται: υπέγραψαν επέκταση της συμφωνίας κατασκευής, αποκλειστικά για feature phones, που μεταθέτει την άδεια τρία χρόνια μετά την αρχική λήξη του 2026. Η HMD ελέγχει πάνω από το 22% της ινδικής αγοράς feature phone, με 54 εκατομμύρια τέτοιες συσκευές να πωλήθηκαν το 2024 — μια κατηγορία που βιώνει, όχι τυχαία, ένα δικό της comeback τα τελευταία χρόνια.

Δεν είναι η μόνη επωνυμία που «ζει» χωρίς εργοστάσιο

Η BlackBerry σταμάτησε επίσης να κατασκευάζει δικά της κινητά και αδειοδότησε το όνομά της πρώτα στην TCL και μετά στην OnwardMobility. Όταν κι αυτή η συμφωνία κατέρρευσε, η εταιρεία πούλησε πατέντες αξίας 600 εκατ. δολαρίων το 2022, κάνοντας μια αντίστοιχη, αν και πιο «καθαρή», έξοδο από το hardware προς την καθαρή πνευματική ιδιοκτησία. Ακόμα και το Windows Phone διατηρεί μια δεύτερη ζωή χάρη σε μια μικρή αλλά αφοσιωμένη κοινότητα χρηστών.

Η Nokia δεν χρειάζεται να κατασκευάσει ή να πουλήσει ούτε ένα κινητό για να βγάζει χρήματα από τα κινητά. Όσο υπάρχουν δίκτυα 5G, θα συνεχίζει να πληρώνεται. Το αν θα βρει νέο κατασκευαστικό εταίρο πριν τη λήξη της συμφωνίας με την HMD —ακόμα κι έχοντας υπόψη τη μικρή παράταση για τα feature phones— θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό το μέλλον αυτής της εμβληματικής επωνυμίας.

Η άποψή μας στο Techblog

Η ιστορία της Nokia δείχνει καθαρά πόσο διαφορετικό είναι το «μαρκάρισμα» ενός brand από την πραγματική του δύναμη. Το όνομα στο πίσω μέρος ενός κινητού μπορεί να αλλάζει ιδιοκτήτη, ενώ η αξία βρίσκεται αλλού — στις χιλιάδες πατέντες που κανείς δεν βλέπει. Για τον καθημερινό χρήστη το πρακτικό συμπέρασμα είναι ένα: όποιος αγοράζει σήμερα ένα Nokia-branded κινητό, ουσιαστικά αγοράζει προϊόν μιας άλλης εταιρείας με δανεικό όνομα, και αυτό αξίζει να το ξέρει πριν αποφασίσει.