Η εξέταση-φιάσκο του Μεξικού: όταν το AI δεν αρκεί για να σταματήσει την απάτη

Το UNAM στο Μεξικό ακύρωσε τα αποτελέσματα εξετάσεων εισαγωγής μετά από ύποπτη άνοδο βαθμολογιών παρά την επιτήρηση με AI. Δες τι πήγε στραβά.

Το UNAM, το μεγαλύτερο πανεπιστήμιο του Μεξικού, ανακοίνωσε ότι περίπου 58.000 υποψήφιοι θα πρέπει να ξαναδώσουν τις εξετάσεις εισαγωγής, αφού η πρώτη πλήρως απομακρυσμένη διεξαγωγή τους —με επιτήρηση μέσω τεχνητής νοημοσύνης— εμφάνισε ύποπτα φουσκωμένες βαθμολογίες. Στην εξέταση, που διεξήχθη από τα τέλη Μαΐου έως τις αρχές Ιουνίου, συμμετείχαν σχεδόν 160.000 υποψήφιοι μέσω lockdown browser και επιτήρησης webcam με AI. Τα αποτελέσματα, ωστόσο, δεν έμοιαζαν καθόλου με προηγούμενα χρόνια.

Οι βαθμολογίες «απογειώθηκαν» ξαφνικά

Μεταξύ 2021 και 2025, το 3,5% των υποψηφίων στο τεστ των 120 ερωτήσεων σκόραρε 100 βαθμούς ή περισσότερο. Φέτος το ποσοστό εκτινάχθηκε στο 16,3%. Στην κορυφή της κλίμακας η εικόνα ήταν ακόμη πιο ακραία: όσοι σημείωσαν 110+ βαθμούς πήγαν από 0,9% σε 5,5%. Η απότομη αυτή άνοδος οδήγησε σε καταγγελίες για εκτεταμένη αντιγραφή και ανάγκασε το πανεπιστήμιο να συστήσει ειδική επιτροπή εμπειρογνωμόνων για να διερευνήσει τι πήγε στραβά.

Πώς προσπάθησε να προστατευτεί η εξέταση

Οι υποψήφιοι έπρεπε να χρησιμοποιήσουν το LockDown Browser της Respondus, που κλειδώνει τον υπολογιστή αποτρέποντας αντιγραφή, εναλλαγή εφαρμογών και πλοήγηση στο διαδίκτυο όσο διαρκεί η εξέταση. Παράλληλα, σύστημα της εταιρείας Territorium παρακολουθούσε την κάμερα κάθε υποψηφίου με αλγορίθμους AI, αναζητώντας ενδείξεις υποκατάστασης προσώπου, χρήσης κινητού ή ακουστικών, ή εγκατάλειψης του πλάνου. Υπήρχε επίσης ένας ανθρώπινος επόπτης για κάθε 150 υποψηφίους, που λάμβανε ειδοποιήσεις από το σύστημα.

Οι μέθοδοι που φαίνεται πως «πέρασαν» απαρατήρητες

Σύμφωνα με ρεπορτάζ των New York Times, tips για αντιγραφή κυκλοφορούσαν ευρέως πριν καν ξεκινήσουν οι εξετάσεις: τοποθέτηση οθόνης εκτός πλάνου κάμερας για πρόσβαση σε ChatGPT, κρυμμένα ακουστικά κάτω από τα μαλλιά, ακόμη και πληρωμή τρίτων για να δώσουν την εξέταση στη θέση του υποψηφίου. Το UNAM ακύρωσε περίπου το 2% των εξετάσεων για παραβάσεις, όμως ο ειδικός AI Raul Rojas δήλωσε στο NPR ότι στατιστική μοντελοποίηση δείχνει πως σχεδόν οι μισοί υποψήφιοι μπορεί να είχαν βοήθεια.

Τι ακολουθεί

Η επιτροπή εμπειρογνωμόνων εισηγήθηκε «εξέταση ελέγχου» με φυσική παρουσία, που θα αφορά όχι μόνο τους φετινούς επιτυχόντες αλλά και όσους είχαν γίνει δεκτοί με βάση τη βαθμολογία βάσης από το 2021 και μετά — περίπου 58.000 άτομα συνολικά. Τα μαθήματα είναι προγραμματισμένα να ξεκινήσουν στις 10 Αυγούστου, οπότε το πανεπιστήμιο θα πρέπει να κινηθεί γρήγορα ή να αναβάλει την έναρξη. Ο πρύτανης του UNAM ζήτησε συγγνώμη από τους έντιμους υποψηφίους μέσω της επίσημης εφημερίδας Gaceta UNAM, τονίζοντας πάντως ότι η νέα εξέταση είναι απαραίτητη «για να διασφαλιστεί η ισότητα στην πρόσβαση».

Η άποψή μας στο Techblog

Η υπόθεση δείχνει καθαρά πως ένα σύστημα επιτήρησης με AI δεν αρκεί από μόνο του, όσο εξελιγμένο κι αν είναι — χρειάζεται πάντα ανθρώπινο έλεγχο σε βάθος και σχεδιασμό που να προβλέπει τις προφανείς «τρύπες». Καθώς και στην Ελλάδα συζητιέται όλο και περισσότερο η χρήση ψηφιακών εργαλείων σε εξεταστικές διαδικασίες, το παράδειγμα του UNAM λειτουργεί σαν προειδοποίηση: η τεχνολογία μπορεί να βοηθήσει, αλλά δεν αντικαθιστά τον σχολαστικό σχεδιασμό μιας αξιόπιστης εξέτασης.