Τέλος το AI για τα μικρά παιδιά: η χώρα που είπε «στοπ» πρώτη

Η Νορβηγία απαγορεύει σχεδόν ολοκληρωτικά τα AI εργαλεία στα δημοτικά. Δείτε τι προβλέπει το μέτρο ανά ηλικία και γιατί ίσως ακολουθήσουν κι άλλες χώρες.

Η Νορβηγία ανακοίνωσε σχεδόν ολική απαγόρευση των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης για μαθητές δημοτικού, με το επιχείρημα ότι τα παιδιά πρέπει πρώτα να χτίσουν τις βασικές δεξιότητες ανάγνωσης, γραφής και αριθμητικής χωρίς να στηρίζονται σε AI. Το μέτρο έρχεται σε μια στιγμή που η χρήση εργαλείων όπως το ChatGPT έχει μπει για τα καλά μέσα στις τάξεις, με μαθητές να τα χρησιμοποιούν για εργασίες, έρευνα και απλές ερωτήσεις.

Τι ακριβώς προβλέπει το νορβηγικό μέτρο

Η απαγόρευση δεν είναι απόλυτη, αλλά κλιμακώνεται ανάλογα με την ηλικία. Σύμφωνα με τη νέα καθοδήγηση της νορβηγικής κυβέρνησης, οι μαθητές διαχωρίζονται σε τρεις ομάδες:

• 6 έως 13 ετών: δεν θα πρέπει γενικά να χρησιμοποιούν εργαλεία generative AI.
• 14 έως 16 ετών: επιτρέπεται η χρήση, αλλά μόνο υπό την επίβλεψη εκπαιδευτικού.
• 17 έως 19 ετών: θα διδάσκονται πώς να χρησιμοποιούν το AI υπεύθυνα, ώστε να είναι έτοιμοι για την τριτοβάθμια εκπαίδευση και την αγορά εργασίας.

Ο Νορβηγός πρωθυπουργός Jonas Gahr Støre δήλωσε ότι η κυβέρνηση ανησυχεί πως η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να κάνει τους μικρότερους μαθητές να προσπερνούν σημαντικά στάδια της μάθησης. Η θέση της νορβηγικής διοίκησης είναι ότι η ανάγνωση, η γραφή και τα μαθηματικά πρέπει να παραμείνουν στο επίκεντρο στα πρώτα χρόνια της εκπαίδευσης.

Τι λέει η έρευνα για την εξάρτηση από το AI

Ο φόβος που τροφοδοτεί την απόφαση στηρίζεται και σε ερευνητικά δεδομένα. Μια πρόσφατη μελέτη διαπίστωσε ότι ακόμη και σύντομες περίοδοι εργασίας με τη βοήθεια AI μπορεί να μειώσουν την ανεξάρτητη κριτική σκέψη. Όσοι στηρίχθηκαν σε βοήθεια από AI ήταν σημαντικά πιο πιθανό να δυσκολευτούν ή να τα παρατήσουν όταν αυτή η βοήθεια αφαιρέθηκε, κάτι που υποδηλώνει ότι η συχνή εξάρτηση από το AI ίσως μειώνει την επιμονή και την αυτόνομη σκέψη.

Το ενδιαφέρον είναι ότι η έρευνα αφορούσε ενήλικες. Αν λοιπόν ώριμα μυαλά μπορούν να εξαρτηθούν από το AI έπειτα από μικρή μόνο έκθεση, το ερώτημα για το τι συμβαίνει σε παιδιά με εγκέφαλο που ακόμα αναπτύσεται γίνεται δύσκολο να αγνοηθεί. Η Νορβηγία δείχνει να μη θέλει να περιμένει μια οριστική απάντηση πριν δράσει.

Μέρος ενός ευρύτερου κύματος περιορισμών

Το μέτρο για το AI δεν έρχεται μεμονωμένα. Η Νορβηγία έχει ήδη απαγορεύσει τα smartphones στα σχολεία και έχει προτείνει αυστηρότερους ελέγχους στην πρόσβαση των παιδιών στα social media. Παρόμοιες συζητήσεις γίνονται σε πολλές χώρες, καθώς οι κυβερνήσεις δείχνουν όλο και πιο πρόθυμες να παρέμβουν όταν μια νέα τεχνολογία θεωρείται ότι ενέχει κινδύνους για τους νεαρούς χρήστες.

Πριν από λίγα μόλις χρόνια, η ιδέα του περιορισμού της πρόσβασης των παιδιών στα social media φάνταζε σε πολλούς μη ρεαλιστική. Σήμερα οι νόμοι επαλήθευσης ηλικίας, οι απαγορεύσεις κινητών και οι περιορισμοί στα social media γίνονται ολοένα και πιο συνηθισμένοι. Όλα δείχνουν ότι το AI μπορεί να ακολουθήσει την ίδια πορεία.

Η άποψή μας στο Techblog

Η συζήτηση για το αν τα παιδιά πρέπει να μάθουν πρώτα να σκέφτονται μόνα τους και μετά να αξιοποιούν το AI είναι από τις πιο ουσιαστικές της εποχής. Το νορβηγικό μοντέλο με τη διαβάθμιση ανά ηλικία φαίνεται πιο λογικό από μια ολική απαγόρευση, γιατί δεν αρνείται την τεχνολογία αλλά την τοποθετεί τη σωστή στιγμή. Αν κάτι αντίστοιχο συζητηθεί και εδώ, το ζητούμενο δεν θα είναι να κρατηθεί το AI έξω από τις τάξεις, αλλά να μπει με κανόνες που προστατεύουν τις βασικές δεξιότητες των μικρότερων μαθητών.