Space News Report – 06.07.2011

11

Το Atlantis ξεκινά για το διάστημα για τελευταία φορά ενώ οι αστροναύτες που θα πατήσουν στον Άρη ίσως είναι ρομπότ και όχι άνθρωποι. Παράλληλα οι επιστήμονες βολιδοσκοπούν δυσνόητα κοσμολογικά αινίγματα, αδυνατούν όμως να επιλύσουν το περίφημο Παράδοξο του Φέρμι –με απλά λόγια: πού είναι οι εξωγήινοι;

Διαβάστε τα προηγούμενα Space News Report.
————————————————————————————————————————————

The Power of Launch
Την Παρασκευή, αν όλα πάνε καλά, αναμένεται να εκτοξευτεί το διαστημικό λεωφορείο Atlantis. Στο πλαίσιο μιας 12ήμερης αποστολής, το σκάφος θα κατευθυνθεί στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) με τετραμελές πλήρωμα και φορτίο προμηθειών βάρους 3,6 τόνων. Ένα εκατομμύριο άνθρωποι αναμένεται να πλημμυρίσουν τις εγκαταστάσεις του Διαστημικού Κέντρου Kennedy για να παρακολουθήσουν την 135η και τελευταία εκτόξευση διαστημικού λεωφορείου. Η προσγείωσή του Atlantis θα ρίξει οριστικά την αυλαία του μακροβιότερου αμερικανικού διαστημικού προγράμματος και θα συνταξιοδοτήσει οριστικά το μεγαλύτερο, φιλοδοξότερο, ισχυρότερο και περιπλοκότερο διαστημόπλοιο που κατασκεύασε ποτέ ο άνθρωπος. Κρίνοντας με βάση τα σημερινά σχέδια και προοπτικές, θα περάσουν πάρα πολλά χρόνια ώσπου να ξανακατασκευαστεί κάτι με αντίστοιχο μέγεθος και δυνατότητες –αφού οι διαστημικές δυνάμεις έκριναν ότι εφεξής θα βασίζονται στις «παλιές, καλές» (πλην όμως μειωμένων δυνατοτήτων) βαλλιστικές κάψουλες (όπως το Soyuz, το Shenzhu, και το υπό σχεδιασμό αμερικανικό όχημα). Τα διαστημικά λεωφορεία έγραψαν ένα μεγάλο κεφάλαιο της ιστορίας της αστροναυτικής και η κληρονομιά τους θα συνεχίσει να εντυπωσιάζει στα χρόνια που θα έρθουν. Οι σύγχρονες μέθοδοι κινηματογράφησης και σκηνοθεσίας μας επιτρέπουν να ρίξουμε μια διαφορετική ματιά στο ιστορικό διαστημόπλοιο. Έτσι, αξίζει να αφιερώσετε ένα τέταρτο της ώρας για να απολαύσετε τη «Δύναμη της Εκτόξευσης», ένα φιλμάκι της NASA όπου πολλαπλές κάμερες, μικρόφωνα, graphic overlays και συγκλονιστική συμφωνική μουσική «παγιδεύουν» την αίγλη του διαστημικού λεωφορείου Endeavour, όταν το περήφανο πουλί των 100 τόνων σπάζει τα δεσμά της Γης και ταξιδεύει σε τροχιά…

————————————————————————————————————————————

Το ρομπότ Justin σερβίρει ποτό και… χορεύει στον ήχο του Pulp Fiction. Credit: www.hizook.com

Έρχονται τα ρομπότ-αστροναύτες
Ο Justin είναι ένας Ευρωπαίος αστροναύτης αλλιώτικος από αυτούς που ξέραμε. Είναι ένα ανδροειδές ρομπότ που σύντομα θα μπορεί να ελεγχθεί με τηλεχειρισμό από αστροναύτες μέσα από το ευρωπαϊκό διαμέρισμα Columbus του ISS. Με τον Justin αλλά και άλλα συναρπαστικά πειράματα όπως το ρόβερ Eurobot, η Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία (ESA) κάνει βήματα για την εξερεύνηση της Σελήνης και των πλανητών με τηλεχειριζόμενα ρομπότ. Μέσα σε δυο με τρία χρόνια, το πειραματικό ρομπότ στη Γη θα είναι σε θέση να μιμείται πιστά τις κινήσεις ενός αστροναύτη στον ISS. Προκειμένου να μετατρέψει την ρομποτική και την τηλεπαρουσία σε καθιερωμένο εργαλείο διαστημικής εξερεύνησης, η ESA σκοπεύει να προβεί σε εκτεταμένα πειράματα. Πρόκειται για την πρωτοβουλία Meteron (Multi-purpose End-To-End Robotic Operations Network) η οποία θα ανοίξει το δρόμο για την ρομποτική εξερεύνηση του διαστήματος –και ιδιαίτερα της επιφάνειας άλλων ουρανίων σωμάτων. Ο ISS θα αποτελέσει μια θαυμάσια τροχιακή πλατφόρμα για την όσο το δυνατόν ρεαλιστικότερη προσομοίωση σεναρίων τέτοιων εξερευνήσεων. Με την τρέχουσα τάση παραγκωνισμού των επανδρωμένων πτήσεων και τις συζητήσεις για επανδρωμένες αποστολές στη Σελήνη και στον Άρη να αποτελούν ομιχλώδη σενάρια ενός μακρινού μέλλοντος, ίσως η εποχή των ρομπότ-εξερευνητών να έχει ήδη έρθει. Από τη μεριά της η NASA έχει το πρόγραμμα Robonaut στο πλαίσιο του οποίου ένα ανθρωποειδές ρομπότ (R2) μεταφέρθηκε στον ISS με την αποστολή STS-133 τον περασμένο Φεβρουάριο.

————————————————————————————————————————————

Η χαρτογράφηση της σκοτεινής ύλης στο σύμπαν με βάση τα στοιχεία του Διαστημικού Τηλεσκόπιου Hubble. Credit: NASA/ ESA.

Πού είναι η σκοτεινή ύλη;
Τα ρομπότ μπορεί να ανταγωνίζονται τους αστροναύτες στο διάστημα, αλλά η έρευνα των μυστηρίων του σύμπαντος συνεχίζεται. Ένα από τα μεγαλύτερα –και μέχρι στιγμής άλυτα- κοσμολογικά αινίγματα είναι εκείνο της «σκοτεινής ύλης». Με πολύ απλά λόγια, τα καθιερωμένα κοσμολογικά μοντέλα αφήνουν να εννοηθεί ότι στο σύμπαν υπάρχει ένα διαφορετικό είδος ύλης, άγνωστης σύνθεσης, η οποία δεν μπορεί να γίνει άμεσα ανιχνεύσιμη. Απλώς παρατηρούμε τις βαρυτικές επιδράσεις της σκοτεινής στην ορατή ύλη, στα άστρα και τους γαλαξίες. Η υπόθεση της σκοτεινής ύλης επιχειρεί να εξηγήσει διάφορες αστρονομικές παρατηρήσεις που δεν συμφωνούν με την καθιερωμένη θεωρία για τη βαρύτητα, αλλά παραμένει αναπόδεικτη. Πρόσφατα όμως Αμερικανοί επιστήμονες υποστήριξαν ότι ορισμένα σημεία κοσμικής δραστηριότητας που εντοπίστηκαν τη δεκαετία του 1980 αποδεικνύουν την ύπαρξη σκοτεινής ύλης. Συγκεκριμένα, εντοπίστηκαν κάποιες εκπομπές ραδιοκυμάτων που χαρακτηρίστηκαν ως «ραδιο-νήματα» και οι οποίες μέχρι σήμερα ήταν ανεξήγητης προέλευσης. Σύμφωνα με την νέα μελέτη αυτά τα «ραδιο-νήματα» δημιουργούνται από τη σύγκρουση σωματιδίων σκοτεινής ύλης. Μια επιπλέον ένδειξη που στηρίζει την άποψη αυτή είναι ότι αυτά τα νήματα γίνονται φωτεινότερα όσο πλησιάζουμε στο κέντρο του Γαλαξία, όπου υπάρχει μεγαλύτερη συγκέντρωση σκοτεινής ύλης. Αν τελικά η σκοτεινή ύλη υπάρχει, υπερβαίνει σημαντικά σε μάζα το ορατό μέρος του σύμπαντος. Μόνο το 4% της συνολικής μάζας του σύμπαντος μπορεί να γίνει άμεσα ορατό. Περίπου το 22% υπολογίζεται ότι αποτελείται από σκοτεινή ύλη. Το υπόλοιπο 74% αποτελείται από σκοτεινή ενέργεια μια ακόμα πιο περίεργη «οντότητα». Τέτοιες έννοιες καταδεικνύουν ότι το σύμπαν είναι πολύ πιο παράξενο απ’ όσο φανταζόμασταν.

————————————————————————————————————————————

Παραστατική εξήγηση του περιήλιου και του αφήλιου. Credit: FOX6 Channel.

Γιατί κάνει ζέστη το καλοκαίρι;
Δεν χρειάζεται όμως να εντρυφήσουμε σε βαριά και δυσνόητα προβλήματα της κοσμολογίας για να αντιληφθούμε πόσο παράξενο είναι το σύμπαν που μας περιβάλλει. Να ένα μικρό, αλλά υπαρκτό παράδοξο. Τώρα που έχουμε καλοκαίρι, λογικά η Γη θα πλησιάζει περισσότερο τον Ήλιο, έτσι δεν είναι; Λάθος! Δεν είναι καθόλου έτσι. Το καλοκαίρι (στο βόρειο ημισφαίριο) μπορεί να πλησιάζει στο αποκορύφωμά του, στην πραγματικότητα όμως η Γη φτάνει στο πιο απομακρυσμένο σημείο της τροχιάς της –στο αφήλιο. Συγκεκριμένα, άγγιξε το σημείο αυτό γύρω στις 18.00 ώρα Ελλάδας προχτές (Δευτέρα, 4 Ιουλίου). Τη στιγμή εκείνη η απόσταση από τον Ήλιο ήταν 152 εκατομμύρια χιλιόμετρα, δηλαδή 4,9 εκατομμύρια χιλιόμετρα περισσότερο από ό,τι στο σημείο όπου αντιστοιχεί η ελάχιστη δυνατή απόσταση της Γης από τον Ήλιο -το λεγόμενο περιήλιο, στις 3 του περασμένου Ιανουαρίου. Η αλλαγή των εποχών δεν οφείλεται σε αυξομειώσεις της απόστασης από τον Ήλιο, αλλά στην ταλάντωση του άξονα περιστροφής της Γης. Επειδή ο άξονας της Γης δεν είναι «κάθετος» αλλά «γέρνει», η γωνία υπό την οποία πέφτει το ηλιακό φως σε διάφορες περιοχές της Γης, μεταβάλλεται αναλόγως της εποχής του έτους. Το καλοκαίρι (είτε σε βόρειο, είτε σε νότιο ημισφαίριο), οι ακτίνες του Ήλιου πέφτουν σχεδόν καθέτως, συνεπώς η ζέστη αυξάνεται (και η μέρα διαρκεί περισσότερο). Η γωνία πρόσπτωσης της ηλιακή ακτινοβολίας είναι πολύ σημαντικότερος παράγοντας διαμόρφωσης της θερμοκρασίας από την διακύμανση της απόστασης Γης-Ήλιου. Και ας σημειώσουμε ότι οι ημερομηνίες του αφήλιου και του περιήλιου ποικίλουν (2-6 Ιουλίου και 1-5 Ιανουαρίου αντίστοιχα).

————————————————————————————————————————————

Ο αείμνηστος Carl Sagan μιλά για την πληθώρα των κόσμων και την πιθανότητα εξωγήινης ζωής στην περίφημη σειρά Cosmos (επεισόδιο 12).

Πού είναι οι εξωγήινοι;
Ένα από τα πλέον γοητευτικά και βασανιστικά αινίγματα της επιστήμης του διαστήματος (και όχι μόνο) είναι η ύπαρξη εξωγήινης ζωής. Κατά καιρούς διάφοροι επιστήμονες κάνουν σχετικές «προβλέψεις» -οι οποίες δεν είναι όμως παρά ευσεβείς πόθοι στην καλύτερη περίπτωση. Η πιο πρόσφατη τέτοια πρόβλεψη ανήκει στον Αντρέι Φινκελστάιν, διευθυντή του Ινστιτούτου Εφαρμοσμένης Αστρονομίας της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών, ο οποίος πιστεύει ότι η δημιουργία της ζωής είναι το ίδιο αναπόφευκτη στο σύμπαν όσο και η δημιουργία των θεμελιωδών στοιχείων και σωματιδίων. «Υπάρχει ζωή σε άλλους πλανήτες και θα την βρούμε μέσα στα επόμενα 20 χρόνια», δήλωσε σε ένα αστρονομικό συνέδριο. «Πιθανότατα η όψη τους θα είναι ανάλογη με την δική μας, θα διαθέτουν δηλαδή δύο πόδια, δύο χέρια και ένα κεφάλι. Σε αυτό που θα διαφέρουμε ίσως είναι στο ότι θα διαθέτουν χρώμα επιδερμίδας διαφορετικό από των ανθρώπων». Ωστόσο το αίνιγμα παραμένει άλυτο –και με αυτό σχετίζεται και το περίφημο Παράδοξο του Φέρμι. Πολύ απλά, η τεράστια ηλικία του σύμπαντος και ο ασύλληπτος αριθμός των άστρων και των γαλαξιών υποδηλώνουν πως, αν η Γη είναι ένας τυπικός πλανήτης, τότε το σύμπαν θα βρίθει από ζωή. Αν είναι έτσι όμως, γιατί οι εξωγήινοι δεν έχουν ήδη φτάσει εδώ; Υπάρχουν πολλές απαντήσεις στο ερώτημα, καμία όμως δεν είναι απόλυτα ικανοποιητική. Ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι ψάχνουμε να βρούμε και να επικοινωνήσουμε με ζωή όπως την ξέρουμε. Όμως μελαγχολεί κανείς αν αναλογιστεί πως ούτε καν στον πλανήτη μας δεν έχουμε καταφέρει να επικοινωνήσουμε με όντα όπως οι φάλαινες και τα δελφίνια που, αποδεδειγμένα, διαθέτουν γλώσσα…

————————————————————————————————————————————

Θανάσης Βέμπος
www.vembos.gr

Παρακολουθήστε τα σχόλια
Να ειδοποιηθώ όταν
guest
11 Σχόλια
Oldest
Newest
Inline Feedbacks
View all comments
nikos14

μπραβο κωστα πολυ καλο και ωραια δομημενο αρθρο +10 .Καλημερα 😀

Κώστας Βλαχάκης

Καλημέρα nikos14! Το άρθρο είναι του συνεργάτη μας Θανάση Βέμπου που επιμελείται κάθε εβδομάδα τη στήλη Space News Report https://techblog.gr/category/spacenews
Εκεί πάνε τα kudos και τα μπράβο! 🙂

Μου άρεσε πολύ το πρώτο αλλά και το τελευταίο βίντεο. Το τελευταίο μου θύμησε τα παιδικά μου χρόνια.

nikos14

ειναι απο τα πιο ενδιαφεροντα 8εματα καθως και η θρησκεια . δημιουργουν συνεχως ενα ερωτιματικο και μια ασαφηνεια που σε κολλαει σε αυτο 😀 οντως το πρωτο βιντεο θυμιζει cartoon 15 χρονια πισω και το τελευταιο σαν παλια ταινια επιστημονικης φαντασιας του 90. ααχαχ τουλαχιστον σε μενα 😛

Αποστόλης

Πολύ ωραίο το άρθρο σας κύριε Βέμπο. Θα ήθελα να σας επισημάνω ότι στο τελευταίο σκέλος του κειμένου σας (που είναι οι εξωγήινοι) ότι κατά τη γνώμη μου αν έχουν έρθει εξωγήινοι ποτέ και διεπίστωσαν πόσο τεχνολογικά πίσω είμαστε (για αυτό και ήρθαν πρώτοι) θα απέφευγαν να επικοινωνήσουν με τους γήινους για ευνοήτους λόγους (ας θυμηθούμε και το Startrek, τη πρωτοπόρα αυτή σειρά που έχει πάρα πολλές καλυμένες αλήθειες). Συμφωνείτε;

orestis

Συγχαρητήρια κύριε Βέμπο για άλλη μια φορά! Σε σχέση με το παραπάνω σχόλιο. Δε νομίζω η θεωρία του Δαρβίνου να έχει καμία σχέση με τη θρησκεία ούτε την ίδια σαφήνεια, καθώς η πρώτη περιλαμβάνει συλλογισμούς και αποδείξεις(πέραν της κοινωνιολογικής επιρροής) που ακυρώνουν την πρώτη! Στο θέμα μας τώρα.. Αναφορικά με το τελευταίο, διατυπώσατε μια μεγάλη αλήθεια. Αυτή της μικρής μας γνώσης για τους ωκεανούς και το σύμπαν καθώς και των ζωντανών υπάρξεων σε αυτά. Για μένα ίσως θα ήταν ένα καλό μάθημα να επικοινωνήσουμε με τα όντα του δικού μας πλανήτη πρώτα για να επεκταθούμε και εκτός. Αλλά δυστυχώς από την πλευρά των ανθρώπων ότι έχει διαφορετική μορφή από εμάς θεωρείται ότι δεν έχει και σκέψη ή κάποια λογική. Κι όμως στον τρόπο που κυνηγούν την τροφή τους, τα ποσά ενέργειας που πολύ προσεκτικά δαπανούν, η ανάγκη ορισμένων να επικοινωνήσουν μαζί μας(πχ δελφίνια) κλπ. Όλα αυτά δεν είναι ενδείξεις? Εσάς ποια είναι η άποψή σας? Η διαφορά μας με τα υπόλοιπα ζώα βρίσκεται μήπως μόνο σε στόχους?

orestis

*που ακυρώνουν τη δεύτερη

Θανάσης Βέμπος

@Κώστα: τα παιδικά μας χρόνια ειναι ο σαγηνευτικότερος πλανήτης όλων! @nikos: ευχαριστώ για τους επαίνους σου. Σχετικά με τη θρησκεία, αυτή αποτελεί μεταφυσικό σύστημα σε αντίθεση με την επιστήμη που αποτελεί φυσικό. Είναι σφάλμα να μπερδεύουμε αυτά τα δυο. Άλλο η πίστη και άλλο η επιστημονική έρευνα. Το πρώτο το δέχεσαι ή το απορρίπτεις, το άλλο το επαληθεύεις ή το διαψεύδεις. Η (οποιαδήποτε) θρησκεία δίνει απαντήσεις για αξεπέραστα υπαρξιακά ζητήματα όπως η ψυχή, ο Θεός και η μεταθανάτια ύπαρξη -και όποιος θέλει τα δέχεται. Η επιστήμη δεν μπορεί να δώσει ουσιαστικές απαντήσεις σε αυτά τα ζητήματα. @orestis: Για τη θρησκεία δες την απάντηση στον nikos. Τώρα, το θέμα της εξωγήινης ζωής είναι λαβυρινθώδες και θα μπορούσα να γράφω με τις ώρες (κάτι που έχω κάνει στα βιβλία μου και σε πολλά παλιότερα άρθρα!). Το μεγάλο πρόβλημα είναι ο ανθρωποκεντρισμός. Ψάχνουμε κάτω απο το φανάρι να βρούμε το πορτοφόλι όχι επειδή το χάσαμε εκεί, αλλά επειδή εκεί έχει φως. Ο άνθρωπος ειναι η “κορωνίς της δημιουργίας” (κούνια που τον κούναγε!) αλλά αυτό το λέει ο… άνθρωπος. Γιάννης κερνάει και Γιάννης πίνει. Τα ζώα επικοινωνούν θαυμάσια με μη λεκτικούς κώδικες και αποδέχονται τον κύκλο της ζωής και του θανάτου με αξιοπρέπεια και… Συνέχεια »

Solon

Σχετικά με την ύπαρξη εξωγήινης ζωής είναι ένα ερώτημα που ίσως να μην απαντηθεί ποτέ καθώς ακόμα κι αν υπάρχει μέχρι σήμερα η φυσική δεν μας αφήνει καμία πιθανότητα για ταξίδια σε πολύ μακρινές αποστάσεις. Αν υπάρξει τέτοια πιθανότητα πάντως προβλέπω ότι θα μοιάζει περισσότερο με το τις πύλες του StarGate παρά με τα άλματα στο υπερδιάστημα καθώς είναι πολύ πιθανότερο να ελέγξουμε το χωροχρόνο μέσα σε μια τεράστια συσκευή όπως o επιταχυντής σωματιδίων παρά να διαμορφώσουμε τεράστιες σκουληκότρηπες στο ελεύθερο διάστημα. Τώρα όσον αφορά τη σύγκρουση Θρησκείας Επιστήμης θα σχολιάσω ότι όλες οι τελευταίες έρευνες αποδεικνύουν ότι οι Επιστήμη είναι ακόμα πολύ μακριά από τις αλήθειες του σύμπαντος και όποιος παρακολουθεί τις εξελίξεις βγάζει ασφαλώς το συμπέρασμα ότι οι επιστήμονες απλά δεν ξέρουν τι τους γίνεται! Οι θέσεις της Θρησκείας είναι γνωστές αλλά η Θρησκεία δεν προσπαθεί να αποδείξει τίποτα σε αντίθεση με την Επιστήμη που είναι υποχρεωμένη να το κάνει βάσει των αρχών της! Θα σημειώσω εδώ μερικές χαρακτηριστικές ειδήσεις. 1-Σε κάποιο πείραμα πέρυσι στην Ελβετία αποδείχτηκε ότι δυο κβαντικά εναγκαλισμένα φωτόνια επικοινωνούσαν με την πηγή εκπομπής τους με ταχύτητα μεγαλύτερη του φωτός! Κανείς δεν ξέρει πως γίνεται αυτό αλλά γίνεται! 2-Ένα από τα δυο Voyager (δεν θυμάμαι… Συνέχεια »

Θανάσης Βέμπος

@Solon, χειμαρρώδες το post σου! Δεν μπορούμε ούτε καν να φανταστούμε τις εξελίξεις ενός μακρινού (;) μέλλοντος που θα επιστρέψουν ταξίδι στα άστρα (αν και η καλή επιστημονική φαντασία έχει εδώ και δεκαετίες εξερευνήσει όχι μόνο τους τρόπους μετάβασης εκεί αλλά και τις ποικίλες συνέπειες). Τώρα, σχετικά με την διαμάχη επιστήμης-θρησκείας, και οι δυο αποτελούν τις δυο πλευρές του ίδιου νομίσματος -όπως έγραψα και προηγουμένως. Στα θέματα που θίγεις. 1. Όντως το φαινόμενο αυτό λέγεται κβαντική εμπλοκή (quantic entanglement) και ειναι κορυφαίας σημασίας.΄ 2. Οντως το Voyager έχει εντοπίσει διάφορα περίεργα πράγματα (σε προηγούμενο Space News είχα αναφέρει σχετικά με τα περίπλοκα μαγνητικά πεδία), κάτι που φανερώνει ότι το σύμπαν κρύβει αστείρευτα μυστήρια. 3. Τώρα, η σημερινή θεωρία της Εξέλιξης έχει.. εξελιχθεί πολύ απο την εποχή του Δαρβίνου, όπως η ψυχανάλυση έχει ξελιχθεί πολύ απο την εποχή του Φρόυντ. Το μοντέλο του Ομοιομορφισμού έχει αρχίσει να υπονομεύεται απο τον Καταστροφισμό -και όχι μόνο στη Βιολογία, αλλά και στην Αστροφυσική και σε άλλες επιστήμες. Εχω αναλύσει το θέμα στο βιβλίο μου Το Άγγιγμα του Μίδα. Τώρα, τα ΑΤΙΑ ειναι μια μεγάλη και πονεμένη ιστορία (έχω γράψει εκατοντάδες σελίδες πάνω στο θέμα) αλλά σίγουρα δεν ειναι “μυστικά όπλα”. Ίσως κάποιες σύγχρονες περιπτώσεις… Συνέχεια »

Solon

Ευχαριστώ. Θα ψάξω να το βρω και να το διαβάσω.

Θανάσης Βέμπος

Εδώ μπορείς να το παραγγείλεις σε πολύ καλή τιμή και χωρίς ταχυδρομικά (αυτό το καλό έχει το bookdepository)
https://www.bookdepository.com/search?searchTerm=mirage+men

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία χρήσης. Αποδοχή Περισσότερα