Οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα για τον υπερπληθυσμό δορυφόρων στη χαμηλή τροχιά

Η ταχεία ανάπτυξη μεγάλων δορυφορικών αστερισμών στη χαμηλή γήινη τροχιά προκαλεί αυξανόμενη ανησυχία στην επιστημονική κοινότητα, με ερευνητές να προειδοποιούν ότι η κατάσταση μπορεί να οδηγήσει σε φαινόμενο «τροχιακής κατάρρευσης». Όπως επισημαίνουν, ο συνδυασμός υπερπληθυσμού δορυφόρων και διαστημικών απορριμμάτων αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο αλυσιδωτών συγκρούσεων.

Τι είναι η τροχιακή κατάρρευση

Η τροχιακή κατάρρευση αναφέρεται σε ένα σενάριο όπου οι συγκρούσεις μεταξύ δορυφόρων ή με διαστημικά συντρίμμια δημιουργούν όλο και περισσότερα θραύσματα, καθιστώντας ορισμένα τροχιακά ύψη πρακτικά μη αξιοποιήσιμα. Το φαινόμενο είναι γνωστό και ως σύνδρομο Kessler και μπορεί να οδηγήσει σε μακροχρόνιο αποκλεισμό της ασφαλούς πρόσβασης στο διάστημα.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, όσο αυξάνεται ο αριθμός των ενεργών δορυφόρων, τόσο μειώνεται το περιθώριο ασφαλούς ελιγμού, ακόμη και με προηγμένα συστήματα αποφυγής σύγκρουσης.

Ο ρόλος των μεγάλων δορυφορικών αστερισμών

Τα τελευταία χρόνια, εταιρείες και οργανισμοί εκτοξεύουν χιλιάδες μικρούς δορυφόρους για παγκόσμια κάλυψη διαδικτύου και τηλεπικοινωνιών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα προγράμματα τύπου Starlink, που προβλέπουν δεκάδες χιλιάδες δορυφόρους σε χαμηλή τροχιά.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι, ακόμη και αν κάθε δορυφόρος σχεδιάζεται με πρόβλεψη ελεγχόμενης αποσύνθεσης στο τέλος ζωής του, ο συνολικός αριθμός αυξάνει εκθετικά την πιθανότητα ατυχήματος κατά τη διάρκεια λειτουργίας.

Κίνδυνοι για κρίσιμες υποδομές

Η χαμηλή γήινη τροχιά φιλοξενεί δορυφόρους πλοήγησης, παρατήρησης Γης, επιστημονικής έρευνας και επικοινωνιών. Μια σοβαρή αύξηση συγκρούσεων θα μπορούσε να επηρεάσει υπηρεσίες GPS, δορυφορικό ίντερνετ, μετεωρολογικές προβλέψεις και συστήματα παρακολούθησης φυσικών καταστροφών.

Παράλληλα, η διαχείριση της κυκλοφορίας στο διάστημα παραμένει αποσπασματική, με διαφορετικούς κανόνες και πρακτικές ανά χώρα και οργανισμό.

Τι προτείνουν οι επιστήμονες

Οι ειδικοί καλούν σε αυστηρότερους διεθνείς κανονισμούς για τον αριθμό δορυφόρων ανά τροχιακό ύψος, καθώς και σε υποχρεωτικά συστήματα ενεργής απομάκρυνσης παροπλισμένων δορυφόρων. Τονίζουν επίσης την ανάγκη για καλύτερο συντονισμό και κοινά πρότυπα παρακολούθησης της διαστημικής κυκλοφορίας, πριν το πρόβλημα γίνει μη αναστρέψιμο.

Συμπέρασμα

Η ανάπτυξη δορυφορικών αστερισμών προσφέρει σημαντικά οφέλη, αλλά χωρίς σαφή όρια και συντονισμένη διαχείριση, μπορεί να υπονομεύσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του διαστήματος. Οι προειδοποιήσεις των επιστημόνων δείχνουν ότι οι αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα θα καθορίσουν αν η χαμηλή γήινη τροχιά θα παραμείνει αξιοποιήσιμη τις επόμενες δεκαετίες.