Windows 11: Η λειτουργία που «κόβει» ισχύ από τις εφαρμογές σου — και συχνά πέφτει έξω

Το Efficiency mode των Windows 11 κόβει ισχύ από εφαρμογές όπως ο Chrome χωρίς να σε ρωτήσει. Δες πώς το εντοπίζεις και πώς το κλείνεις.

Ένα πράσινο φυλλαράκι στη Διαχείριση εργασιών των Windows 11 μπορεί να εξηγεί γιατί ο Chrome σέρνεται, ακόμα και σε υπολογιστή με άφθονους ελεύθερους πόρους. Πρόκειται για το Efficiency mode, τη λειτουργία με την οποία το σύστημα αποφασίζει μόνο του ποια εφαρμογή αξίζει πλήρη ισχύ. Και δεν το πετυχαίνει πάντα.

Τι κάνει στην πράξη το Efficiency mode

Η λειτουργία φτιάχτηκε για να βάζει φρένο στις εφαρμογές που τρώνε μεγάλο κομμάτι από CPU και μνήμη και τελικά βαραίνουν ολόκληρο το σύστημα. Όταν τα Windows βάλουν μια διεργασία σε Efficiency mode, της ρίχνουν την προτεραιότητα και ενεργοποιούν παράλληλα το EcoQoS (Eco Quality of Service).

Το EcoQoS δίνει εντολή στον επεξεργαστή να τρέχει τη συγκεκριμμένη διεργασία στους πιο οικονομικούς πυρήνες του και σε χαμηλότερες συχνότητες, ώστε να καίει λιγότερη ενέργεια.

Το αν συμβαίνει στον δικό σου υπολογιστή φαίνεται εύκολα. Ανοίγεις τη Διαχείριση εργασιών (Task Manager) και κοιτάς για ένα μικρό πράσινο φύλλο δίπλα σε κάποια διεργασία.

Στα χαρτιά, στέκει. Καμία ξεχασμένη εφαρμογή στο παρασκήνιο δεν χρειάζεται να ρουφάει πόρους.

Πού τα κάνει θάλασσα: το παράδειγμα του Chrome

Το βασικό λάθος των Windows είναι ότι βλέπουν τη βαριά χρήση πόρων σαν ένδειξη προβλήματος. Μια εφαρμογή που τραβάει πολλή CPU συχνά απλώς εκτελεί αυτό ακριβώς που της ζήτησες.

Ο Chrome είναι το πιο χαρακτηριστικό θύμα. Με δεκάδες καρτέλες ανοιχτές και μερικά web apps σε λειτουργία, ενώ οι επεκτάσεις δουλεύουν από πίσω, ο browser θα καταναλώσει πολλούς πόρους. Και δεν είναι ακριβώς υπόδειγμα λιτότητας, αφού πρόσφατα είδαμε ότι κατεβάζει 4GB AI στη συσκευή χωρίς να ρωτήσει. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι θέλεις τα Windows να ανακατευτούν. Όταν το σύστημα κρίνει ότι ο Chrome δεν δικαιούται όσα χρησιμοποιούσε, ο browser αργεί να αποκριθεί ακριβώς τη στιγμή που δουλεύεις πάνω του.

Και κανείς δεν σε ειδοποιεί.

Το καταλαβαίνεις όταν η εφαρμογή αρχίσει να «μπουκώνει» και, ψάχνοντας στη Διαχείριση εργασιών, βρίσκεις το φυλλαράκι στη θέση του. Σε ένα ισχυρό PC με ελεύθερη μνήμη και επεξεργαστή που βαριέται, ο περιορισμός αυτός δεν βγάζει και πολύ νόημα. Τι το θες το ακριβό μηχάνημα, αν οι εφαρμογές που χρησιμοποιείς ενεργά δεν τρέχουν στο φουλ;

Πώς το απενεργοποιείς ανά εφαρμογή

Τα Windows 11 δεν έχουν ούτε γενικό διακόπτη για το Efficiency mode ούτε κάποιον απλό τρόπο να εξαιρέσεις μια εφαρμογή. Η απενεργοποίηση γίνεται χειροκίνητα από τη Διαχείριση εργασιών:

• Άνοιξε τη Διαχείριση εργασιών με Ctrl + Shift + Esc.
• Στην καρτέλα «Διεργασίες», βρες την εφαρμογή με το πράσινο φύλλο.
• Κάνε δεξί κλικ πάνω της και απενεργοποίησε το Efficiency mode.
• Αν η επιλογή είναι γκρι, ανάπτυξε τη διεργασία με το βελάκι και κλείσε το Efficiency mode σε κάθε υποδιεργασία ξεχωριστά.

Με τον Chrome είναι πολύ πιθανό να χρειαστείς το τελευταίο βήμα. Ανάλογα με το build των Windows 11, η επιλογή μπορεί να μην είναι διαθέσιμη στην κύρια διεργασία του browser.

Η απενεργοποίηση του Efficiency mode από τη Διαχείριση εργασιών δεν είναι μόνιμη, επειδή τα Windows μπορούν να το ξαναενεργοποιήσουν αυτόματα στην ίδια εφαρμογή. Για πιο λεπτομερή εικόνα του τι τρέχει στο σύστημα, υπάρχει και ο «δεύτερος» Task Manager της Microsoft, που διατίθεται δωρεάν εδώ και 25 χρόνια.

Η ρύθμιση που απλώς μετριάζει το πρόβλημα

Το μόνο γενικό «χερούλι» που δίνουν τα Windows βρίσκεται στις ρυθμίσεις τροφοδοσίας. Από τις Ρυθμίσεις > Σύστημα > Τροφοδοσία και μπαταρία, αλλάζεις τη Λειτουργία τροφοδοσίας σε Βέλτιστη απόδοση (Best performance). Είναι η ίδια ρύθμιση που καλό είναι να ελέγχεις πρώτη όταν το laptop «κολλάει».

Μην περιμένεις θαύματα πάντως. Η επιλογή λέει απλώς στα Windows να προτιμούν την απόδοση από την εξοικονόμηση ενέργειας. Αυτό επηρεάζει πόσο γρήγορα θα βάλουν μια εφαρμογή σε Efficiency mode, χωρίς να το αποκλείει.

Η άποψή μας στο Techblog

Το Efficiency mode είναι σωστή ιδέα με λάθος υλοποίηση. Σε laptop που τρέχει με μπαταρία έχει λόγο ύπαρξης, σε desktop στην πρίζα κάνει περισσότερο κακό παρά καλό. Λείπει ένα απλό «άσε αυτή την εφαρμογή ήσυχη». Μέχρι να το φέρει η Microsoft, όποιος δουλεύει με βαριά εργαλεία ή πολλές καρτέλες καλά θα κάνει να ψάχνει για πράσινα φυλλαράκια πριν τα βάλει με τον υπολογιστή του.