Παρά την τεχνολογική πρόοδο και τη ραγδαία εξάπλωση των ψηφιακών υπηρεσιών, τα παιδιά στην Ευρώπη εξακολουθούν να κινούνται σε ένα online περιβάλλον γεμάτο κινδύνους. Αυτό είναι το βασικό μήνυμα της νέας Λευκής Βίβλου που παρουσίασαν η Vodafone, το Ίδρυμα Vodafone και το Save the Children, καλώντας τους ευρωπαϊκούς θεσμούς να περάσουν από τις αποσπασματικές ρυθμίσεις σε συντονισμένη και ουσιαστική πολιτική δράση.
Η βασική διαπίστωση είναι ξεκάθαρη: όσο οι ψηφιακές απειλές εξελίσσονται, το ρυθμιστικό πλαίσιο παραμένει ανομοιογενές και συχνά ανεπαρκές, αφήνοντας τα παιδιά εκτεθειμένα σε επιβλαβές περιεχόμενο, εθιστικές πρακτικές πλατφορμών και σοβαρούς κινδύνους για την ψυχική τους υγεία.
Γιατί το πρόβλημα δεν λύνεται με μεμονωμένα μέτρα
Σύμφωνα με τη Vodafone, το ζήτημα δεν είναι απλώς τεχνικό. Είναι θεσμικό και κοινωνικό. Διαφορετικοί κανόνες από χώρα σε χώρα, ελλιπής εφαρμογή της νομοθεσίας και πλατφόρμες που σχεδιάζονται με γνώμονα τη μεγιστοποίηση του χρόνου χρήσης δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου οι ανήλικοι συχνά δεν προστατεύονται επαρκώς.
Όπως τονίζει ο Joakim Reiter, Chief External & Corporate Affairs Officer του Ομίλου Vodafone, τα παιδιά έχουν δικαίωμα να συμμετέχουν στον ψηφιακό κόσμο, αλλά αυτό πρέπει να γίνεται σε ένα περιβάλλον που τα προστατεύει και τα ενδυναμώνει, όχι σε ένα που εκμεταλλεύεται την ευαλωτότητά τους.
Οι πέντε άξονες που προτείνει η Λευκή Βίβλος
Η Λευκή Βίβλος με τίτλο Protection through Empowerment: Online Protection of Minors δεν μένει στη διαπίστωση του προβλήματος. Προτείνει ένα πλαίσιο πέντε βασικών παρεμβάσεων, οι οποίες, αν εφαρμοστούν συντονισμένα, μπορούν να αλλάξουν ουσιαστικά το τοπίο.
Κεντρική θέση έχει η υποχρεωτική και αξιόπιστη επαλήθευση ηλικίας, ώστε οι ανήλικοι να μην εκτίθενται σε περιεχόμενο που δεν τους αναλογεί. Παράλληλα, ζητείται ο περιορισμός εθιστικών σχεδιαστικών πρακτικών, όπως το endless scroll και το autoplay, που ωθούν τα παιδιά σε υπερβολική χρήση οθόνης χωρίς ουσιαστικά όρια.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη λεγόμενη «λογοδοσία εκ σχεδιασμού», με την οποία οι πλατφόρμες θα υποχρεούνται να ενσωματώνουν την ασφάλεια των ανηλίκων από το στάδιο του σχεδιασμού των υπηρεσιών τους. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η ανάγκη για πιο ξεκάθαρο νομικό υπόβαθρο, ώστε οι πάροχοι να μπορούν να μπλοκάρουν αποτελεσματικά υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, χωρίς νομικές ασάφειες.
Τέλος, η Vodafone υπογραμμίζει ότι καμία τεχνολογική λύση δεν αρκεί χωρίς ψηφιακές δεξιότητες. Παιδιά, γονείς και εκπαιδευτικοί χρειάζονται εκπαίδευση και υποστήριξη, ώστε να μπορούν να αναγνωρίζουν κινδύνους και να κινούνται με αυτοπεποίθηση στο διαδίκτυο
Τι σημαίνει αυτό για γονείς και παιδιά στην πράξη
Για τις οικογένειες, το μήνυμα είναι διπλό. Από τη μία, η ευθύνη δεν μπορεί να βαραίνει μόνο τους γονείς. Από την άλλη, η ύπαρξη κοινών ευρωπαϊκών κανόνων μπορεί να οδηγήσει σε πιο ασφαλείς πλατφόρμες εξ ορισμού, χωρίς να απαιτείται συνεχής επιτήρηση.
Η Vodafone ήδη προσφέρει εργαλεία γονικού ελέγχου και συνεργάζεται με οργανισμούς όπως το Internet Watch Foundation και τη GSMA, όμως η ίδια αναγνωρίζει ότι χωρίς ενιαίο πλαίσιο σε επίπεδο ΕΕ, οι λύσεις παραμένουν αποσπασματικές.
Συμπέρασμα
Η Λευκή Βίβλος της Vodafone και του Save the Children δεν έρχεται απλώς να προσθέσει άλλη μία έκθεση στο συρτάρι. Θέτει ένα ξεκάθαρο δίλημμα για την Ευρώπη: ή θα συνεχίσει να κυνηγά τις εξελίξεις με καθυστέρηση, ή θα σχεδιάσει ένα ψηφιακό περιβάλλον όπου η προστασία των παιδιών δεν είναι προαιρετική.
Σε έναν κόσμο όπου τα παιδιά μεγαλώνουν online, η ασφάλεια στο διαδίκτυο παύει να είναι τεχνική λεπτομέρεια. Γίνεται ζήτημα θεμελιωδών δικαιωμάτων.
ΣΥΖΗΤΗΣΗ
Προσθήκη σχόλιου