Space News Report – 11.05.2011

2

Βολιστήρες ανακαλύπτουν νερό στον Άρη ενώ άλλοι ετοιμάζονται να διαπλεύσουν τις υπερψυχρές λίμνες του Τιτάνα. Κι ενώ η εξερεύνηση του Ηλιακού Συστήματος συνεχίζεται, καταστρώνονται σχέδια για διαστημικούς τουρίστες που θα ταξιδέψουν μέχρι τη Σελήνη και αποκαλύπτονται απόρρητες πληροφορίες για το διαστημικό πρόγραμμα του… Σαντάμ Χουσεΐν!

————————————————————————————————————————————

Mars craters

Στην φωτογραφία αυτή του MRO ο αρειανός πάγος απεικονίζεται με γαλάζιο χρώμα (τα χρώματα είναι ψευδή για να διακρίνονται ευκολότερα οι διαφορές στη σύνθεση του εδάφους).
Credit: NASA/ JPL.

Οι πάγοι του Άρη
Το ότι υπάρχει νερό στον Άρη είναι γνωστό εδώ και χρόνια. Όμως οι ποσότητες του υγρού της ζωής είναι πολύ μικρότερες σε σχέση με τη Γη. Το νερό βρίσκεται παγιδευμένο στην «κρυόσφαιρα» του πλανήτη (δηλ σε μόνιμα παγωμένο υπέδαφος και στους πολικούς πάγους) ενώ δεν υπάρχουν εκτάσεις με υγρό νερό που θα μπορούσαν να σχηματίσουν υδρόσφαιρα. Στην ατμόσφαιρα έχουν εντοπιστεί ελάχιστες ποσότητες υδρατμών. Η έλλειψη υγρού νερού οφείλεται στην εξαιρετικά χαμηλή ατμοσφαιρική πίεση και στην πολύ χαμηλή θερμοκρασία. Τα στοιχεία δείχνουν ότι παλιότερα υπήρχε νερό σε υγρή κατάσταση, παραμένει όμως το ερώτημα του πού πήγε. Μια πρόσφατη ανακάλυψη ίσως ρίξει φως στο ερώτημα. Ερευνητές της NASA εντόπισαν στον Άρη φρέσκους μετεωρικούς κρατήρες πρόσκρουσης, στον πυθμένα των οποίων διακρίνεται να λαμποκοπά πάγος. Η τελευταία σχετική φωτογραφία που απεικονίζει το φαινόμενο τραβήχτηκε από την κάμερα HiRISE του βολιστήρα MRO (Mars Reconnaissance Orbiter) που εισήλθε σε τροχιά γύρω από τον Άρη το 2006. Στη φωτογραφία διακρίνεται ο διαμέτρου 6 μέτρων πυθμένας του κρατήρα, καλυμμένος με πάγο νερού. Ο κρατήρας προήλθε από μετεωρίτη που έπεσε μεταξύ Απριλίου 2004 και Ιανουαρίου 2010. Ανάλογες παρατηρήσεις σε άλλους 5 κρατήρες είχαν γίνει και πριν δυο χρόνια. Όλα αυτά φανερώνουν ότι ίσως στο υπέδαφος του Άρη υπάρχει περισσότερο νερό απ’ όσο θεωρείτο. Το κλίμα του πλανήτη ήταν σαφώς υγρότερο –κι αυτό πριν μόλις μερικές χιλιάδες χρόνια, χρονικό διάστημα πολύ μικρό με βάση τη γεωλογική κλίμακα.

————————————————————————————————————————————

Titan boat

Ο βολιστήρας TiME αρμενίζει στη υπερψυχρή λίμνη Ligeia Mare του Τιτάνα. Credit: NASA.

Βαρκάδα στον Τιτάνα!
Κι ενώ τα μηχανήματα του ανθρώπου εξερευνούν τον Κόκκινο Πλανήτη, η NASA ανακοίνωσε τους τρεις φιναλίστ, που επελέγησαν από 28 προτάσεις, για την επόμενη ρομποτική αποστολή της κλάσης Discovery η οποία θα ξεκινήσει το 2016. Οι τρεις προτάσεις είναι:
• Ένα σκάφος προσεδάφισης στον Άρη με την ονομασία GEMS (Geophysical Monitoring Station) που θα μελετήσει τη δομή του εσωτερικού του πλανήτη.
• Το σκάφος Comet Hopper που θα πραγματοποιήσει πολλαπλή προσεδάφιση σε κομήτη.
• Το TiME (Titan Mare Explorer) που θα είναι το πρώτο το οποίο θα πραγματοποιήσει προσθαλάσσωση στη λίμνη Ligeia Mare το 2023. Μην ψάχνετε να τη βρείτε σε άτλαντες της Γης, αφού αποτελεί μια από τις λίμνες του Τιτάνα, του μεγαλύτερου δορυφόρου του Κρόνου. Δεν περιέχει νερό αλλά υγρό μεθάνιο ή αιθάνιο (βλ. προηγούμενο Space News Report) στην τρομακτικά χαμηλή θερμοκρασία των -180ο C. Ο δισκοειδής TiME θα αρμενίσει επί 3 μήνες στην εξωτική λίμνη και ίσως ανακαλύψει εξίσου εξωτικές μορφές ζωής.
Η τελική επιλογή του υποψήφιου θα γίνει του χρόνου. Το πρόγραμμα Discovery αφορά αποστολές μικρού κόστους ($425 εκατ.) αλλά υψηλής επιστημονικής αξίας που υλοποιούνται μέσα σε 3 χρόνια από την ημερομηνία έγκρισής τους. Μέχρι στιγμής έχει παρουσιάσει εξαιρετικά αποτελέσματα με βολιστήρες όπως ο Lunar Prospector (Σελήνη, 1998), ο Mars Pathfinder (Άρης, 1997) και ο Deep Impact (κομήτης Tempel, 2005). Τον προσεχή Ιούλιο ο Dawn θα φτάσει στον αστεροειδή Εστία (βλ. προηγούμενο Space News Report).

————————————————————————————————————————————

Πανόραμα του ερμαϊκού τοπίου από τις κάμερες του MESSENGER (τα χρώματα είναι ψευδή για να είναι πιο ευδιάκριτες οι διαφορές στη σύνθεση του εδάφους). Credit: NASA.

Η αποστολή MESSENGER συνεχίζεται
Ένας από τους βολιστήρες της σειράς Discovery είναι και ο MESSENGER που μπήκε σε τροχιά γύρω από τον Ερμή στις 17 του περασμένου Μαρτίου (βλ. προηγούμενο Space News Report) Στις 9 Μαΐου ολοκλήρωσε την 100η τροχιά του γύρω από τον καυτό πλανήτη. Μέχρι στιγμής το σκάφος έχει πραγματοποιήσει πάνω από 70 εκατομμύρια μετρήσεις του μαγνητικού πεδίου, έχει πάρει 300.000 φασματογραφήματα της επιφάνειας του Ερμή τόσο στο ορατό φως όσο και στο υπέρυθρο, έχει τραβήξει 16.000 φωτογραφίες και λάβει 12.000 και 9.000 φασματογραφήματα στις ακτίνες Χ και Γάμμα αντίστοιχα. Πραγματικά εντυπωσιακός όγκος δεδομένων που μας δίνει πολύτιμες πληροφορίες για τη σύνθεση του ανώτερου φλοιού του Ερμή. Ο πλανήτης είναι εν πολλοίς ανεξερεύνητος σε σχέση με άλλα ουράνια σώματα, όπως η Σελήνη, ο Άρης και η Αφροδίτη, αφού μόνο ένας βολιστήρας τον είχε επισκεφθεί πριν σχεδόν σαράντα χρόνια, κι αυτός βιαστικά. Αναμένεται ότι ο MESSENGER θα αναπληρώσει με το παραπάνω αυτή την έλλειψη, αφού μέχρι έχει ολοκληρώσει μόνο το 1/6 του επιστημονικού του έργου! Παρά τις τρομερά υψηλές θερμοκρασίες που επικρατούν στο περιβάλλον του Ερμή, ο βολιστήρας χαίρει άκρας υγείας και συνεχίζει ακάθεκτος την αποστολή του.

————————————————————————————————————————————

Lunar Soyuz Space News Report

Καλλιτεχνική αναπαράσταση του συγκροτήματος με το οποίο δυο τουρίστες θα ταξιδέψουν στη Σελήνη. Credit: Space Adventures.

Και τώρα τουρίστες στη Σελήνη
Κι ενώ τα αυτόματα μηχανήματα εξερευνούν το Ηλιακό Σύστημα, πολλά ακούγονται και ανακοινώνονται για τον διαστημικό τουρισμό. Οι εμπλεκόμενοι έχουν φιλόδοξα σχέδια, αλλά είναι πολύ νωρίς για να δούμε ποιο από αυτά θα καρποφορήσει. Η εταιρεία Space Adventures σχεδιάζει εδώ και χρόνια τουριστικά ταξίδια στη Σελήνη. Απ’ ό,τι φαίνεται τα σχέδια αυτά συνεχίζουν να διαμορφώνονται καθώς οι διαπραγματεύσεις με τους Ρώσους είναι καθ’ οδόν. Η εταιρεία λέει πως έχει ήδη «κλείσει» έναν πελάτη και αναζητά δεύτερο, ο οποίος θα είναι σε θέση να πληρώσει το άκρως τσουχτερό εισιτήριο, η τιμή του οποίου φτάνει στα $150 εκατ. (πάνω από 100 εκατ. ευρώ!). Το πλάνο αφορά μια κοσμοϊστορική τουριστική πτήση με δυο επιβάτες και έναν «νοικιασμένο» Ρώσο πιλότο-κοσμοναύτη, οι οποίοι θα ταξιδέψουν μέχρι τη Σελήνη. Το ταξίδι θα ξεκινήσει με μια πτήση Soyuz που θα μεταφέρει τους δυο σεληνιακούς τουρίστες στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) όπου θα παραμείνουν επί 10ήμερο. Κατόπιν θα εκτοξευτεί σε τροχιά ένα συγκρότημα αποτελούμενο από έναν βοηθητικό πύραυλο κι ένα όχημα παραμονής. Το συγκρότημα θα συνδεθεί με το Soyuz και το ολοκληρωμένο διαστημόπλοιο θα ξεκινήσει για τη Σελήνη, θα την «περιπλεύσει» και θα επιστρέψει στη Γη μετά από μια βδομάδα. Αν το ταξίδι πραγματοποιηθεί, θα είναι η πρώτη φορά μετά το 1972 που άνθρωποι θα ταξιδέψουν εκτός γήινης τροχιάς, αλλά και η πρώτη φορά που Ρώσος κοσμοναύτης θα ταξιδέψει στην περιοχή της Σελήνης.

————————————————————————————————————————————

Σπάνιο βίντεο από την πρώτη και μοναδική εκτόξευση του Al Abid (5.12.1989).

Iraq Satellite

Ο ιρακινός δορυφόρος Al Ta’ir που αποκαλύφθηκε πρόσφατα στη Βαγδάτη.
Credit: Sarmad D.S. Dawood.

Το Διαστημικό Πρόγραμμα του Σαντάμ Χουσεΐν
Ανέκαθεν το έθνος που θα κατάφερνε να εκτοξεύσει δορυφόρο εγχώριας κατασκευής με πύραυλο επίσης εγχώριας κατασκευής, αποκτούσε ένα πολύ σημαντικό «status symbol”. Λίγοι γνωρίζουν πως στη δεκαετία του 1980 το καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν είχε επιδοθεί σε μια μεγάλη προσπάθεια να πραγματοποιήσει όχι μόνο διαστημική εκτόξευση, αλλά και να θέσει σε τροχιά δορυφόρο! Η προσπάθεια αυτή ναυάγησε σε πολιτικούς κυρίως σκοπέλους (μια χώρα που διαθέτει δυνατότητα διαστημικής εκτόξευσης, μπορεί επίσης να εκτοξεύει και διηπειρωτικούς πυραύλους με πυρηνικές κεφαλές). Το 1988 το ιρακινό καθεστώς είχε ξεκινήσει την ανάπτυξη του πυραύλου Al Abid με τη βοήθεια άγνωστης ταυτότητας ξένων ειδικών. Την επόμενη χρονιά είχε γίνει εφικτή η δημιουργία ενός οχήματος βασισμένου στον γνωστό αντιαεροπορικό πύραυλο SCUD. Το Δεκέμβριο του 1989 έγινε η πρώτη δοκιμαστική εκτόξευση του Al Abid, η οποία όμως απέτυχε. Κατόπιν η εισβολή στο Κουβέιτ και ο Πόλεμος του Κόλπου έθεσαν οριστικό τέρμα στις φιλοδοξίες του Σαντάμ. Αυτά ήταν ήδη λίγο-πολύ γνωστά. Εκείνο όμως που αποκαλύφθηκε πρόσφατα ήταν ότι οι Ιρακινοί επιστήμονες είχαν αναπτύξει και έναν δορυφόρο! Ο δορυφόρος λεγόταν Al-Ta’ir (Πουλί) και ήταν πειραματικής-τηλεπικοινωνιακής φύσης. Κατά εκπληκτικό τρόπο, οι κατασκευασθέντες δορυφόροι επέζησαν της λαίλαπας του πολέμου και υπάρχουν ακόμα αποθηκευμένοι στο υπουργείο Επιστήμης και Τεχνολογίας στη Βαγδάτη! Ο δορυφόρος που αποκαλύφθηκε έχει ύψος 47 εκατοστά, διάμετρο 74 εκ. και μάζα 75 κιλά.

————————————————————————————————————————————

Θανάσης Βέμπος
www.vembos.gr

Παρακολουθήστε τα σχόλια
Να ειδοποιηθώ όταν
guest
2 Σχόλια
Oldest
Newest
Inline Feedbacks
View all comments
Αποστόλης

Άλλο ένα εξαιρετικό άρθρο και πλήρως διαφωτιστικό άρθρο του Θανάση Βέμπου. Πραγματικά έχω διαβάσει σχεδόν όλα του τα άρθρα και στο περιοδικό που έγραφε και γράφει και στο ίντερνετ. Όλα του τα άρθρα διακατέχονται από έναν τόσο ωραίο τρόπο σκέψης, αντίληψης και παρουσίασης του στο κοινό που είναι πραγματικά αξιέπαινες δουλειές. Για άλλη μία φορά συγχαρητήρια κύριε Βέμπο! Αναμένουμε τα καινούργια σας άρθρα με μεγάλο ενδιαφέρον.

Αντίνοος

Βαρκάδα στον εξωτικό Τιτάνα… Το μυαλό μου ήδη βρίσκεται εκεί…

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία χρήσης. Αποδοχή Περισσότερα