PS5: Τι κρύβεται πίσω από το νέο DRM που εξόργισε τους παίκτες

Η Sony επιβεβαίωσε νέο σύστημα επαλήθευσης αδειών για ψηφιακά παιχνίδια PS4 και PS5 — και αποκαλύφθηκε ο πραγματικός λόγος πίσω από την αλλαγή.

Η Sony επιβεβαίωσε επίσημα ότι τα ψηφιακά παιχνίδια που αγοράζονται στο PS Store απαιτούν μια φορά σύνδεση στο internet εντός 30 ημερών για να ενεργοποιηθεί η μόνιμη άδεια χρήσης. Το σύστημα εφαρμόστηκε χωρίς καμία προηγούμενη ανακοίνωση, γεγονός που πυροδότησε έντονες αντιδράσεις από την παγκόσμια κοινότητα των gamers.

Τι ακριβώς αλλάζει — και τι δεν αλλάζει

Από τα τέλη Απριλίου, οι κάτοχοι PS4 και PS5 άρχισαν να βλέπουν στο μενού της κονσόλας τους ανακαινούργιους χρονοδείκτες με αντίστροφη μέτρηση 30 ημερών, δίπλα σε ψηφιακούς τίτλους που είχαν αγοράσει από το PS Store. Η απουσία επίσημης εξήγησης από τη Sony έφερε σύγχυση στους gamers: άλλοι θεωρούσαν ότι επρόκειτο για σφάλμα, άλλοι φοβόνταν ότι θα έχαναν πρόσβαση στα παιχνίδια τους αν δεν συνδέονταν.

Αφού το ζήτημα τράβηξε μεγάλη δημοσιότητα, η Sony έδωσε επιτέλους εξήγηση: δεν πρόκειται για επαναλαμβανόμενο έλεγχο κάθε μήνα, αλλά για μία μόνο επαλήθευση εντός των πρώτων 30 ημερών από την αγορά. Μόλις η κονσόλα συνδεθεί έστω μια φορά σε εκείνο το διάστημα, η άδεια γίνεται μόνιμη — και το παιχνίδι μπορεί στη συνέχεια να παίζεται κανονικά offline. Αν περάσουν 30 ημέρες χωρίς καμία σύνδεση, ο τίτλος μπλοκάρει· αρκεί όμως να συνδεθεί ο χρήστης αργότερα και το παιχνίδι ξεμπλοκαρίζεται.

Γιατί η Sony το έκανε — αλλά δεν το είπε

Η πραγματική αιτία πίσω από αυτή τη μεταβολή φαίνεται να σχετίζεται με μια παλιά ευπάθεια στο σύστημα επιστροφών. Παλαιότερα, η Sony εξέδιδε μόνιμη άδεια αμέσως μετά την αγορά — αλλά η πολιτική επιστροφής επιτρέπει αιτήματα εντός 14 ημερών. Αυτό σήμαινε ότι κάποιος με παραβιασμένη κονσόλα μπορούσε θεωρητικά να αποθηκεύσει την άδεια offline και να ζητήσει επιστροφή χρημάτων.

Η λογική της εταιρείας ήταν προφανώς να αποτρέψει τέτοιες καταχρήσεις — άλλαξε δηλαδή την έκδοση μόνιμης άδειας από την ημέρα αγοράς στην 15η ημέρα (μετά τη λήξη του παραθύρου επιστροφής). Αυτό που δεν έκανε η Sony ήταν να το ανακοινώσει. Και αυτή η επιλογή σιωπής είναι που δημιούργησε ολόκληρο τον σκανδαλισμό.

Η ειρωνεία του 2013 — και τα γνωστά λάθη

Αυτό που κάνει την υπόθεση ιδιαίτερα εύγλωτη είναι η ιστορία πίσω της. Το 2013, στην έκθεση E3, η Sony κορόιδεψε δημόσια τη Microsoft για το DRM του Xbox One με ένα βίντεο όπου ο τότε εκτελεστικός διευθυντής Shuhei Yoshida απλώς έδινε σε συνάδελφό του ένα δίσκο με το Killzone: Shadow Fall — δείχνοντας ότι στο PS4 το «μοίρασμα» παιχνιδιών είναι απλό και ελεύθερο. Σήμερα, εκείνο το βίντεο κυκλοφορεί και πάλι στο διαδίκτυο ως ένα δριμύ σχόλιο.

Δεν είναι η πρώτη φορά που η Sony πέφτει σε αντίστοιχη παγίδα. Το 2005, το τμήμα Sony BMG εγκατέστησε κρυφά DRM-λογισμικό τύπου rootkit σε 22 εκατομμύρια μουσικά CD — λογισμικό που δεν ζητούσε άδεια, συνέλεγε δεδομένα χρηστών και δημιουργούσε κρίσιμες ευπάθειες στα Windows. Το σκάνδαλο που ακολούθησε υποχρέωσε την εταιρεία σε ανάκληση δίσκων, εργαλεία αφαίρεσης του rootkit και πληρωμή εκατομμυρίων δολαρίων σε αποζημιώσεις.

Η άποψή μας στο Techblog

Η Sony ίσως είχε νόμιμους λόγους να κλείσει μια τεχνική ευπάθεια στο σύστημά της — αλλά ο τρόπος που το έκανε, χωρίς καμία ενημέρωση, είναι αυτός που θα τη στοιχίσει σε επίπεδο εμπιστοσύνης. Για τον καθημερινό παίκτη που ξοδεύει αδρά για ψηφιακούς τίτλους, η υπόθεση αυτή είναι ένα ακόμα υπενθύμιση: η ψηφιακή «ιδιοκτησία» είναι στην πράξη μια άδεια χρήσης, όχι πραγματική κατοχή. Ο φυσικός δίσκος, όσο παλιομοδίτικος κι αν φαίνεται, δεν έχει ημερομηνία λήξης.