Νόμος για το AI Act στην Ελλάδα: ποιος θα ελέγχει τα AI συστήματα

Η Ελλάδα καταθέτει νομοσχέδιο για το AI Act. ΑΠΔΠΧ και ΕΕΤΤ αναλαμβάνουν έλεγχο, πρόστιμα έως 2% τζίρου και νέο Μητρώο Τεχνητής Νοημοσύνης.

Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης κατέθεσε στις 6 Ιουλίου 2026 στη Βουλή το σχέδιο νόμου που καθορίζει πώς θα εφαρμόζεται στην Ελλάδα ο ευρωπαϊκός Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act). Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα αναλαμβάνει τον ρόλο της κεντρικής εποπτικής αρχής, ενώ η ΕΕΤΤ γίνεται υπεύθυνη για την πιστοποίηση των φορέων ελέγχου. Το νομοσχέδιο συζητείται αυτή την περίοδο στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, με συνεδρίαση προγραμματισμένη για τις 13 Ιουλίου.

Ποιες αρχές αναλαμβάνουν τον έλεγχο

Η ΑΠΔΠΧ θα εποπτεύει τρεις κατηγορίες συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης: τις πρακτικές που απαγορεύονται ρητά από τον Κανονισμό, τα συστήματα υψηλού κινδύνου και όσα έχουν υποχρέωση διαφάνειας, όπως τα chatbot ή τα εργαλεία που παράγουν συνθετικό περιεχόμενο. Η Αρχή λειτουργεί επίσης ως το ενιαίο σημείο επαφής της χώρας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για θέματα ΤΝ.

Η ΕΕΤΤ, από την πλευρά της, γίνεται η κοινοποιούσα αρχή. Αυτό σημαίνει ότι θα αξιολογεί και θα αναγνωρίζει τους οργανισμούς που θα πιστοποιούν αν ένα σύστημα ΤΝ υψηλού κινδύνου συμμορφώνεται με τον Κανονισμό.

Δοκιμαστήριο για νεοφυείς επιχειρήσεις

Στην ΕΕΤΤ συστήνεται ένα Κέντρο συντονισμού και τεχνογνωσίας, το οποίο θα υποστηρίζει τις εποπτικές αρχές, θα οργανώνει εκπαίδευση και θα βοηθάει ειδικά τις μικρομεσαίες και τις νεοφυείς επιχειρήσεις να προσαρμοστούν στους νέους κανόνες.

Παράλληλα θεσπίζεται Ρυθμιστικό Δοκιμαστήριο ΤΝ, υπό τη συνεπίβλεψη ΕΕΤΤ και ΑΠΔΠΧ, όπου εταιρείες θα μπορούν να δοκιμάζουν τα συστήματά τους σε ελεγχόμενο περιβάλλον πριν βγουν στην αγορά. Στο δοκιμαστήριο αναμένεται να συμμετέχουν φορείς όπως το «ΦΑΡΟΣ AI Factory» και το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας.

Καταγγελίες και πρόστιμα

Στην ΑΠΔΠΧ δημιουργείται ενιαίο σύστημα για την υποβολή καταγγελιών σχετικά με παραβιάσεις του Κανονισμού. Αν κάποια εποπτική αρχή δεν απαντήσει μέσα σε 30 ή 60 μέρες, η υπόθεση περνάει αυτόματα στην ΑΠΔΠΧ.

Οι κυρώσεις που προβλέπονται περιλαμβάνουν προειδοποιήσεις, επιπλήξεις και πρόστιμα βάσει του άρθρου 99 του ευρωπαϊκού Κανονισμού. Σε ακραίες περιπτώσεις, οι περιοδικές χρηματικές κυρώσεις μπορούν να φτάσουν έως το 2% του μέσου ημερήσιου παγκόσμιου κύκλου εργασιών μιας εταιρείας. Οι κυρώσεις ισχύουν και για φορείς του δημοσίου, ενώ όποιος θέλει να προσφύγει κατά μιας απόφασης μπορεί να απευθυνθεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας.

Μητρώο για τα συστήματα ΤΝ του δημοσίου

Στην Ειδική Γραμματεία Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων δημιουργείται ένα ενιαίο Μητρώο συστημάτων ΤΝ. Κάθε δημόσιος φορέας που θέλει να χρησιμοποιήσει σύστημα τεχνητής νοημοσύνης θα πρέπει πρώτα να δηλώσει τον σκοπό του συστήματος, τα δεδομένα που επεξεργάζεται και τους κινδύνους που ενέχει για τα δικαιώματα των πολιτών. Οι φορείς που ήδη χρησιμοποιούν τέτοια συστήματα έχουν προθεσμία έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 να τα καταχωρίσουν αναδρομικά. Τα στοιχεία του Μητρώου θα τροφοδοτούν και ένα νέο Παρατηρητήριο ΤΝ, που θα παρακολουθεί την πρόοδο της Εθνικής Στρατηγικής για την τεχνητή νοημοσύνη.

Ποινική προστασία απέναντι στα deepfakes

Το νομοσχέδιο εισάγει και ποινική διάταξη για όποιον αφαιρεί τις μηχαναγνώσιμες επισημάνσεις από περιεχόμενο deepfake ή παρεμποδίζει τη λειτουργία των εργαλείων επισήμανσης. Η πράξη αυτή προβλέπεται να τιμωρείται με φυλάκιση και χρηματική ποινή.

Η άποψή μας στο Techblog

Το νομοσχέδιο δείχνει ότι η Ελλάδα προσπαθεί να βάλει σε λειτουργία έναν ευρωπαϊκό κανονισμό που μέχρι τώρα έμενε σε θεωρητικό επίπεδο για τον μέσο χρήστη. Το πιο ενδιαφέρον σημείο είναι το Ρυθμιστικό Δοκιμαστήριο, που μπορεί να δώσει σε ελληνικές νεοφυείς επιχειρήσεις έναν ασφαλή χώρο για να δοκιμάσουν ιδέες χωρίς να φοβούνται αμέσως πρόστιμα. Μένει να φανεί αν η ΑΠΔΠΧ θα έχει την τεχνογνωσία και το προσωπικό για να ανταποκριθεί σε όλο αυτό το νέο έργο.