Πρώτο ραδιοσήμα από εξωπλανήτη, 64 έτη φωτός μακριά από τη Γη

Επιστήμονες του Harvard εντόπισαν για πρώτη φορά ραδιοσήμα από εξωπλανήτη, τον beta Pictoris b στα 64 έτη φωτός. Τι το προκαλεί.

Αστροφυσικοί από το Harvard και το University of Oregon λένε ότι κατέγραψαν για πρώτη φορά ραδιοσήματα που έρχονται απευθείας από εξωπλανήτη. Πρόκειται για τον beta Pictoris b, και η καταγραφή έγινε με το ραδιοτηλεσκόπιο MeerKAT στη Νότια Αφρική. Η εργασία δεν έχει περάσει ακόμα από αξιολόγηση ομοτίμων (peer review).

Ποιος είναι ο beta Pictoris b

Ο beta Pictoris b είναι αέριος γίγαντας με μάζα πάνω από 11 φορές εκείνη του Δία, που χρειάζεται πάνω από 23 γήινα χρόνια για μία περιφορά γύρω από το άστρο του. Ανακαλύφθηκε το 2008 και απέχει 64 έτη φωτός από τη Γη.

Οι αστρονόμοι έχουν επιβεβαιώσει πάνω από 6.300 εξωπλανήτες. Η δυσκολία είναι να ξεχωρίσεις το σήμα ενός πλανήτη από το άστρο του, που είναι πολύ φωτεινότερο. Μέχρι τώρα αυτό δεν είχε γίνει.

Από πού έρχεται το σήμα

Δεν μιλάμε για εξωγήινους. Οι ραδιοεκπομπές του beta Pictoris b προέρχονται από φυσικό σέλας, δηλαδή από φορτισμένα σωματήδια που κινούνται κατά μήκος του μαγνητικού πεδίου του πλανήτη, όπως συμβαίνει και στη Γη.

«Ανιχνεύουμε γρήγορες, επαναλαμβανόμενες και έντονα κυκλικά πολωμένες εκρήξεις, καθώς και σταθερή εκπομπή», γράφουν οι ερευνητές. Οι συχνότητες είναι από 0,85 έως 3,5 GHz.

Για να ξεχωρίσει το σήμα από το άστρο beta Pictoris, η ομάδα χρησιμοποίησε τις γνωστές θέσεις κβάζαρ. Τα κβάζαρ είναι πολύ φωτεινά και έντονα μαγνητισμένα αντικείμενα στο κέντρο γαλαξιών, που τροφοδοτούνται από υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες. Οι αστρονόμοι τα χρησιμοποιούν σαν «φάρους» για να εντοπίζουν με ακρίβεια άλλα μακρινά αντικείμενα.

Μαγνητικό πεδίο 300 φορές ισχυρότερο από του Δία

Η άμεση καταγραφή έδωσε στην ομάδα και το μαγνητικό πεδίο του πλανήτη, που είναι πάνω από 300 φορές ισχυρότερο από του Δία. Οι ερευνητές το περιγράφουν ως την πρώτη άμεση μέτρηση μαγνητικού πεδίου σε εξωπλανήτη. Η τιμή ταιριάζει με όσα προβλέπουν τα μοντέλα δυναμό για έναν νεαρό, μεγάλο γίγαντα.

Η επίσκεψη πάντως μένει όνειρο. Το Voyager 1, το πιο μακρινό διαστημόπλοιο που έχουμε στείλει, μόλις πλησιάζει την απόσταση μίας ημέρας φωτός από τη Γη. Το κοντινότερο αστρικό σύστημα, ο Proxima Centauri, όπου πιστεύεται ότι υπάρχει μια «υπερ-Γη», απέχει πάνω από τέσσερα έτη φωτός.

Η άποψή μας στο Techblog

Αυτό που κρατάμε είναι η μέτρηση μαγνητικού πεδίου από 64 έτη φωτός με ένα επίγειο ραδιοτηλεσκόπιο. Αν η μέθοδος με τα κβάζαρ περάσει το peer review, η ίδια τεχνική μπορεί να δοκιμαστεί και σε άλλους πλανήτες. Μέχρι τότε τη βάζουμε στα πολλά υποσχόμενα, όχι στα οριστικά.