Space News Report – 14.09.2011

0

Οι Ρώσοι συνεχίζουν να προσπαθούν να εξακριβώσουν τα αίτια της αποτυχίας του Soyuz ενώ ένας μετεωρολογικός δορυφόρος της NASA θα πέσει στη Γη τις επόμενες βδομάδες. Στη Σελήνη φωτογραφήθηκαν τα ίχνη των αστροναυτών, στην Αφροδίτη ένα ιαπωνικό σκάφος προσπαθεί να μπει σε τροχιά ενώ πίσω στη Γη η Κίνα ποντάρει στον νέο της πύραυλο.

Διαβάστε τα προηγούμενα Space News Report.
————————————————————————————————————————————

Animation μιας αποστολής Progress στον Διαστημικό Σταθμό. Πηγή: Roskosmos.

Σε “τυχαίο σφάλμα” οφείλεται η καταστροφή του Progress
Στις 8 Σεπτεμβρίου η ρωσική διαστημική υπηρεσία (Roskosmos) εξέδωσε μια ανακοίνωση σύμφωνα με την οποία η ειδική επιτροπή που ερευνά τα αίτια της συντριβής του αυτόματου φορτηγού σκάφους Progress M-12M ολοκλήρωσε τις προκαταρκτικές εργασίες της. Η ανάλυση της τηλεμετρίας των δεδομένων αποκάλυψε την αιτία της αποτυχημένης εκτόξευσης του πυραύλου Soyuz. Η μειωμένη ροή καυσίμων στην γεννήτρια αερίου του τρίτου ορόφου του πυραύλου εξαιτίας «μόλυνσης» του σωλήνα παροχής από ξένο σώμα οδήγησε στην διαταραχή των συνθηκών λειτουργίας του κινητήρα και στο σβήσιμό του. Σύμφωνα με το δελτίο τύπου της Roskosmos, το σφάλμα αυτό ήταν «τυχαίο», αλλά το πρόβλημα δεν λύθηκε αφού θα απαιτηθεί ειδικός ποιοτικός έλεγχος ολόκληρου του συστήματος πρόωσης του Soyuz. Έτσι, παρά τις προσπάθειες των Ρώσων να «διασκεδάσουν» την αποτυχία, παραμένει ακόμα ορατός ο κίνδυνος να μείνει ανεπάνδρωτος ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός (ISS), αφού τα πληρώματά του μεταβαίνουν με διαστημόπλοια Soyuz τα οποία εκτοξεύονται με τον ομώνυμο πύραυλο. Όπως είχαμε γράψει στη στήλη αυτή, στις 25 Αυγούστου ένας πύραυλος Soyuz-U που μετέφερε το φορτηγό Progress στον ISS, κατέπεσε και συνετρίβη λίγα λεπτά μετά την εκτόξευσή του. Ήδη η NASA επεξεργάζεται σενάρια για το πώς μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικότερα ο ISS αν «ξεμείνει» από πλήρωμα, ενώ αν το χρονοδιάγραμμα εκτοξεύσεων αναιρεθεί, θα προκύψουν μεγάλες καθυστερήσεις τόσο στην μελλοντική αποστολή πληρωμάτων, όσο και στα διάφορα επιστημονικά πειράματα (αμερικανικά, ρωσικά, ευρωπαϊκά και ιαπωνικά) που βρίσκονται εν εξελίξει στην τροχιακή πλατφόρμα.

————————————————————————————————————————————

Animation που δείχνει τις πιθανές περιοχές πτώσης των συντριμμιών του UARS
(πρακτικά σε όλη τη Γη).

Άγνωστο ακόμα πού θα συντριβεί ο UARS
Και ενώ οι Ρώσοι πασχίζουν να λύσουν εγκαίρως το τεχνικό πρόβλημα των πυραύλων Soyuz, η NASA ανακοίνωσε ότι ένας παροπλισμένος δορυφόρος της θα εισέλθει στην ατμόσφαιρα της Γης μέσα στις επόμενες εβδομάδες και θα σκορπίσει τα συντρίμμια του σε μια έκταση εκατοντάδων χιλιομέτρων. Πρόκειται για τον μετεωρολογικό δορυφόρο UARS (Upper Atmosphere Research Satellite) ο οποίος μελέτησε τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας και ο οποίος παροπλίστηκε το 2005 μετά από 14ετή αποστολή. Η περιοχή στην οποία θα πέσουν τα συντρίμμια του παραμένει άγνωστη προς το παρόν, αλλά οι υποψήφιοι τόποι μπορεί να βρίσκονται οπουδήποτε ανάμεσα στον Καναδά και τη Νότια Αμερική. Η ανακοίνωση αυτή προκάλεσε ανησυχίες αλλά στην πραγματικότητα η πιθανότητα να προκληθούν ζημιές ή ανθρώπινες απώλειες είναι εξαιρετικά μικρή –μόλις μία στις 3.200. Από την έναρξη της Διαστημικής Εποχής, στα τέλη της δεκαετίας του 1950, πολλοί δορυφόροι έχουν συντριβεί χωρίς όμως να υπάρξουν δυσάρεστες επιπτώσεις. Μοναδική εξαίρεση η συντριβή ενός σοβιετικού δορυφόρου Kosmos στον Καναδά το 1978, ο οποίος περιείχε ραδιενεργό πλουτώνιο και απαίτησε μεγάλη επιχείρηση συλλογής των συντριμμάτων και απολύμανσης της περιοχής. Το 1979 ο διαστημικός σταθμός Skylab συνετρίβη στην έρημο της Αυστραλίας, ενώ το 1991 ο ρωσικός σταθμός Salyut-7 έπεσε στις Άνδεις. Αλλά και το διαστημικό λεωφορείο Columbia, μάζας 100 τόνων που διαλύθηκε πάνω από πυκνοκατοικημένες περιοχές του Τέξας το 2003 δεν προκάλεσε ζημιές ή απώλειες. Υπολογίζεται ότι μια φορά το χρόνο πέφτει στη Γη ένας δορυφόρος μεγέθους του UARS ο οποίος έχει μάζα 6 τόνων. Η NASA παρακολουθεί την τροχιά του δορυφόρου και στις επόμενες βδομάδες θα δώσει πιο συγκεκριμένα στοιχεία για την περιοχή συντριβής του.

————————————————————————————————————————————

Μια περιήγηση στα πλάνα των ιχνών στις περιοχές προσσελήνωσης των Apollo
σαράντα χρόνια μετά. Πηγή: NASA TV.

Φωτογραφήθηκαν τα ίχνη του ανθρώπου στη Σελήνη!
Στο μεταξύ, όπως είχαμε γράψει στο προ-προηγούμενο Space News Report (https://techblog.gr/spacenews/space-news-report-31-08-2011/) το δίδυμο διαστημόπλοιο GRAIL εκτοξεύτηκε τελικά με προορισμό τη Σελήνη στις 10 Σεπτεμβρίου. Η αποστολή θα μελετήσει το βαρυτικό πεδίο του δορυφόρου μας. Παράλληλα όμως, ένας άλλος σεληνιακός βολιστήρας της NASA, o LRO (Lunar Reconnaissance Orbiter) κατάφερε να τραβήξει τις καλύτερες φωτογραφίες των τοποθεσιών προσσελήνωσης των αποστολών Apollo 12, 14 και 17. Τα πλάνα είναι τόσο ευκρινή ώστε διακρίνονται τα ίχνη των αστροναυτών που εξερεύνησαν τη Σελήνη αλλά και οι “ροδιές” του ηλεκτροκίνητου ρόβερ που χρησιμοποιήθηκε στην τρίτη αποστολή! Διακρίνονται ακόμα και τα σημεία στα οποία οι αστροναύτες τοποθέτησαν στο σεληνιακό έδαφος διάφορα επιστημονικά όργανα τα οποία αποκάλυψαν μοναδικά στοιχεία για το σεληνιακό περιβάλλον και υπέδαφος. Ειδικά στην τοποθεσία προσσελήνωσης του Apollo 17 (Δεκέμβριος 1972) διακρίνονται καθαρά τα ανθρώπινα ίχνη αλλά και το ρόβερ, το οποίο παραμένει παρκαρισμένο ανατολικά του ορόφου καθόδου της σεληνακάτου ο οποίος έμεινε για πάντα στη Σελήνη. Μάλιστα, χάρη στην κάμερα που ήταν τοποθετημένη στο ρόβερ, έγινε εφικτό να κινηματογραφηθεί live η αποσελήνωση. Σε κάθε τοποθεσία, διακρίνονται τα ίχνη των αστροναυτών δυτικά των σεληνακάτων μέχρι τα σημεία όπου τοποθετήθηκαν τα «πακέτα» οργάνων ALSEP (Apollo Lunar Surface Experiments Package). Στην πρώτη προσσελήνωση (Apollo 11) στην οποία ο σεληνιακός περίπατος διάρκεσε μόνο 2 ώρες, είχε μεταφερθεί ένα πιο απλό «πακέτο» οργάνων. Τα πλάνα του LRO έγιναν εφικτά χάρη σε προσαρμογές στην τροχιά του βολιστήρα η οποία είναι ελλειπτική. Χάρη σε ελιγμούς, το LRO κατέβηκε μέχρι ύψος μόλις 21 χλμ πάνω από τα σημεία προσσελήνωσης.

————————————————————————————————————————————

Το ταξίδι του Akatsuki στην Αφροδίτη (αγνοήστε τους ιαπωνικούς υπότιτλους!). Πηγή: JAXA.

Μια ιαπωνική “Αυγή” στοχεύει την Αφροδίτη
Ταυτόχρονα, αρκετές δεκάδες εκατομμύρια χιλιόμετρα μακρύτερα από τη Σελήνη, ο ιαπωνικός αυτόματος βολιστήρας Akatsuki πυροδοτούσε δοκιμαστικά τους κινητήρες του στο πλαίσιο μιας ανανεωμένης προσπάθειας να εισέλθει σε τροχιά γύρω από την Αφροδίτη. Τον περασμένο Δεκέμβριο, το ιαπωνικό σκάφος είχε πραγματοποιήσει ακόμα μία πυροδότηση η οποία όμως ήταν αποτυχημένη εξαιτίας πιθανής βλάβης στον κινητήρα. Το Akatsuki (που σημαίνει «Αυγή») είναι εξοπλισμένο με δυο ηλιακά πτερύγια σχήματος «κουπιών» και εκτοξεύτηκε τον περυσινό Μάιο στο πλαίσιο μιας αποστολής κόστους $300 εκατ. με αντικειμενικό στόχο την μελέτη της τοξικής ατμόσφαιρας και της υπέρθερμης επιφάνειας της Αφροδίτης, του δεύτερου πλανήτη του Ηλιακού μας Συστήματος και του κοντινότερου στη Γη. Οι Ιάπωνες σχεδίαζαν μια ακόμα δοκιμαστική πυροδότηση του κινητήρα του Akatsuki (που είναι επίσης γνωστό με την ονομασία Planet-C Venus Climate Orbiter) για τις 14 Σεπτεμβρίου. Αν οι δοκιμαστικές πυροδοτήσεις στεφθούν από επιτυχία, η ιαπωνική διαστημική υπηρεσία (JAXA) σκοπεύει να πυροδοτήσει κανονικά τον κινητήρα στις αρχές Νοεμβρίου για να «πλασάρει» το σκάφος στη σωστή θέση για είσοδο σε τροχιά γύρω από την Αφροδίτη το 2015, ή αργότερα. Η αποστολή Akatsuki είναι η πρώτη διαπλανητική αποστολή της Ιαπωνίας μετά το βολιστήρα Nozomi ο οποίος απέτυχε να εισέλθει σε τροχιά γύρω από τον Άρη το 2003. Μαζί με το Akatsuki είχε εκτοξευτεί και το πειραματικό IKAROS, το πρώτο σκάφος που κινήθηκε χάρη σε ηλιακά ιστία και το οποίο προσπέρασε την Αφροδίτη. Στη δεκαετία του 1980 τα αυτόματα σκάφη Sakigake και Suisei (Planet-A) μελέτησαν τον κομήτη του Halley, πρόσφατα ο βολιστήρας Kaguya μελέτησε τη Σελήνη, ενώ το Hayabusa, που εκτοξεύτηκε το 2003, κατάφερε μετά από πολλές περιπέτειες να συλλέξει δείγματα από τον αστεροειδή Itokawa και να τα επαναφέρει στη Γη τον Ιούνιο του 2010.

————————————————————————————————————————————

Ρεπορτάζ της κινεζικής τηλεόρασης για τον Long March 5. Πηγή: CCTV9.

Η “Μακρά Πορεία” της Κίνας στο διάστημα
Ο άλλος «διαστημικός δράκος» της Ασίας, η Κίνα, που διαθέτει και επανδρωμένο πρόγραμμα, φιλοδοξεί να αναδειχθεί σε υπολογίσιμη «διαστημική δύναμη». Στα τέλη Σεπτεμβρίου ίσως εκτοξεύσει το Tiangong-1, το πρώτο τμήμα του υπό σχεδιασμό διαστημικού σταθμού της, ενώ πρόσφατα ανακοινώθηκε πως ολοκληρώθηκε η ανάπτυξη ενός σημαντικού τμήματος του ισχυρού πυραύλου Long March-5 και πως η παρθενική εκτόξευση του οχήματος θα γίνει εντός του 12ου Πενταετούς Πλάνου της χώρας (2011-2015). Η κατασκευή του Long March-5, ο οποίος αποτελεί μέλος της νέας γενιάς κινεζικών πυραύλων, πραγματοποιείται σε μια μεγάλη βιομηχανική εγκατάσταση στη βόρεια Κίνα, σύμφωνα με τον Ma Xingrui, γενικό διευθυντή της Κινεζικής Εταιρείας Αεροδιαστημικής Επιστήμης και Τεχνολογίας (CASC), η οποία σχεδιάζει και αναπτύσσει σημαντικά προϊόντα της διαστημικής βιομηχανίας της χώρας, όπως το επανδρωμένο διαστημόπλοιο Shenzhou και τους πυραύλους Long March. Η εν λόγω βιομηχανική εγκατάσταση έχει έκταση 3.000 στρέμματα και κατασκευάστηκε με συνολική επένδυση $938 εκατ. Στόχο έχει την κάλυψη των αυξανόμενων αναγκών της Κίνας για διαστημική τεχνολογία και έρευνα για τα επόμενα 30 με 50 χρόνια. Στις εγκαταστάσεις αυτές αναπτύσσονται και τα συστήματα για το πρόγραμμα των σεληνιακών βολιστήρων της Κίνας αλλά και για το πρόγραμμα του διαστημικού σταθμού. Ο πύραυλος Long March-5 σχεδιάζεται να τεθεί σε υπηρεσία το 2014, σύμφωνα με τον Liang Xiaohong, αναπληρωτή επικεφαλής της Κινεζικής Ακαδημίας Τεχνολογίας Οχημάτων Εκτόξευσης που συνεργάζεται στενά με την CASC. Έχοντας μέγιστη δυνατότητα μεταφοράς φορτίου 25 τόνων σε χαμηλή γήινη τροχιά και 14 τόνων σε υψηλή τροχιά, ο πύραυλος Long March 5 θα συγκαταλέγεται στους “leader” πυραύλους παγκοσμίως σε ό,τι αφορά την αξιοπιστία και την ανυψωτική δυνατότητα.

————————————————————————————————————————————

Θανάσης Βέμπος
www.vembos.gr

Παρακολουθήστε τα σχόλια
Να ειδοποιηθώ όταν
guest
0 Σχόλια
Inline Feedbacks
View all comments

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία χρήσης. Αποδοχή Περισσότερα