Space News Report – 25.05.2011

2

Ακόμα ένα πλήρωμα επέστρεψε από τον Διαστημικό Σταθμό ενώ αυτόματα σκάφη εξακολουθούν να μελετούν τον Άρη και τον Κρόνο. Νέα στοιχεία δείχνουν ότι ο κομήτης Hartley 2 μοιάζει με περιστρεφόμενο… φιστίκι ενώ, αν θέλετε, μπορείτε και εσείς να συμμετάσχετε στην έρευνα για εντοπισμό εξωγήινων πολιτισμών!

————————————————————————————————————————————

Το εξ αποστάσεως διαστημικό ντουέτο με τους Cady Coleman και Ian Anderson (Jeathro Tull).

Η επιστροφή του Soyuz TMA-20
Το πρωί της Τρίτης, η διαστημική κάψουλα Soyuz στην οποία επέβαιναν ένας Ιταλός, ένας Ρώσος και ένας Αμερικανός προσεδαφίστηκε ομαλά στην ηλιόλουστη στέπα του Καζαχστάν, επιστρέφοντας από μια αποστολή στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) που είχε διαρκέσει 159 ημέρες. Οι αστροναύτες Nespoli, Kondratyev και Coleman είχαν εκτοξευτεί στις 15 Δεκεμβρίου και εργάστηκαν στον ISS υπό τη διοίκηση του κυβερνήτη Scott Kelly μέχρι την αναχώρηση του τελευταίου τον περασμένο Μάρτιο, οπότε την διακυβέρνηση του σταθμού ανέλαβε ο Kondratyev. Στις 7 Απριλίου κατέφθασαν οι Alexander Samokutyaev (Ρωσία), Andrei Borisenko (Ρωσία) και Ronald Garan (ΗΠΑ). Αυτή τη στιγμή ακόμα 6 αστροναύτες βρίσκονται εκεί, αποτελώντας το πλήρωμα του διαστημικού λεωφορείου Endeavour το οποίο είναι συνδεδεμένο με τον ISS. Στη διάρκεια της παραμονής του στον ISS, ο Kondratyev –που περίμενε 13 χρόνια για να κάνει την πρώτη του πτήση- έκανε δυο διαστημικούς περιπάτους και επίσης κρατούσε ένα blog στο Διαδίκτυο. Οι σύντροφοί του ήταν πιο πεπειραμένοι αφού ο Nespoli είχε στο ενεργητικό του μια πτήση ενώ η Coleman δυο. Η τελευταία είχε πάρει στο διάστημα και το φλάουτό της και συμμετείχε (εξ αποστάσεως) σε ένα ντουέτο με τον γνωστό ρόκερ Ian Anderson, ιδρυτή των Jethro Tull, βίντεο του οποίου αναρτήθηκε στο site της NASA! Στο μεταξύ το Endeavour αναμένεται να επιστρέψει στη Γη την 1η Ιουνίου, ολοκληρώνοντας την σταδιοδρομία του αφού κατόπιν παροπλίζεται. Το 30χρονο πρόγραμμα των διαστημικών λεωφορείων σταματά οριστικά το καλοκαίρι με την αποστολή του Atlantis η εκτόξευση του οποίου έχει προγραμματιστεί για τις 8 Ιουλίου.

————————————————————————————————————————————

Opportunity

Τα ίχνη του Opportunity όπως τα φωτογράφισε το ίδιο. Δείτε ολόκληρο το αρειανό πανόραμα τμήμα της οποίας είναι η παραπάνω φωτογραφία εδώ. Credit: NASA/ JPL.

Κάνοντας… όπισθεν στον Άρη
Ενώ αστροναύτες πηγαινοέρχονται σε περιγήινη τροχιά, μη επανδρωμένα ρομποτικά σκάφη συνεχίζουν να εξερευνούν το ηλιακό σύστημα. Πρόσφατα η NASA έδωσε στη δημοσιότητα μια εντυπωσιακή φωτογραφία των «χναριών» του αυτόματου τροχοφόρου Opportunity που περιπλανιέται στον Άρη εδώ και επτά ολόκληρα χρόνια! Το Opportunity φωτογράφισε τα ίδια του τα ίχνη στη διάρκεια του 2.554ου «σολ» (το σολ είναι η αρειανή ημέρα που διαρκεί μισή ώρα παραπάνω από τη γήινη) στο πλαίσιο μιας νέας τεχνικής η οποία αφορά έλεγχο για πιθανούς κινδύνους και εμπόδια όταν το τροχοφόρο κάνει «όπισθεν». Η απόσταση ανάμεσα στα παράλληλα ίχνη που άφησαν οι τροχοί του είναι περίπου ένα μέτρο. Η ομάδα του τροχοφόρου το βάζει συχνά να κάνει «όπισθεν» επειδή η εμπειρία έδειξε ότι έτσι υπάρχουν λιγότερες πιθανότητες να αυξάνεται η κατανάλωση ρεύματος στον μπρος δεξί τροχό. Πριν δυο χρόνια ο τροχός αυτός άρχισε να εμφανίζει συμπτώματα αύξησης της κατανάλωσης ηλεκτρισμού (το Opportunity έχει 6 τροχούς και είναι 6-wheel-drive). Το ίδιο φαινόμενο είχε παρατηρηθεί παλιότερα και στο αδελφό του σκάφος, το Spirit, το οποίο έπαψε μάλλον οριστικά να λειτουργεί. Όταν το Opportunity κινείται προς τα μπρος, μπορεί να σχεδιάζει αυτόνομα την πορεία του χάρη στον υπολογιστή του και να παρακάμπτει τα διάφορα εμπόδια. Όμως όταν κινείται «όπισθεν» δεν διαθέτει τέτοια αυτονομία και ο έλεγχος αποστολής τερματίζει τη διαδρομή του για εκείνη την ημέρα αν εντοπιστεί εμπόδιο.

————————————————————————————————————————————

Animation που δείχνει την προσέγγιση του EPOXI στον κομήτη Hartley 2.

Ένα περιστρεφόμενο φιστίκι!
Τα τροχοφόρα της NASA μπορεί να «αλωνίζουν» την κόκκινη έρημο του Άρη, άλλα σκάφη της όμως μελετούν πιο εξωτικά ουράνια σώματα. Χάρη σε δεδομένα που συλλέχθηκαν από την αποστολή EPOXI στον κομήτη 103P/Hartley 2 αλλά και από επίγεια μελέτη, οι επιστήμονες έχουν ξεκάθαρη εικόνα του πυρήνα του τελευταίου. Ο κομητικός πυρήνας μοιάζει με «περιστρεφόμενο φιστίκι» ο ρυθμός περιστροφής του οποίου ποικίλει. Η μελέτη των ιδιοτήτων των κομητών αλλά και των αστεροειδών, μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα αποδοτική γιατί τέτοια μικρά σώματα ενδεχομένως να αποτελέσουν ενδιάμεσους σταθμούς σε μελλοντικές επανδρωμένες αποστολές στον Άρη και σε άλλους πλανήτες. Μια ερευνητική ομάδα αστρονόμων ανέλυσε φωτογραφίες του πυρήνα του Hartley 2 οι οποίες ελήφθησαν στη διάρκεια 20 νυκτών (1 Σεπτεμβρίου – 15 Δεκεμβρίου 2010) με το διαμέτρου 2,1 μ τηλεσκόπιο του Αστεροσκοπείου Kitt Peak στην Αριζόνα. Ο Hartley 2, ένας σχετικά μικρός κομήτης με πυρήνα διαμέτρου μόλις 2 χλμ, είναι πολύ ενεργός για το μέγεθός του. Οι πίδακες αερίων που εκτοξεύονται από την επιφάνειά του λειτουργούν ως «τζετ» τα οποία προκαλούν διακυμάνσεις στην περιστροφή του. Τα πτητικά υλικά των κομητικών πυρήνων εξαχνώνονται όταν ο κομήτης πλησιάζει τον Ήλιο με αποτέλεσμα τη δημιουργία της ουράς που μπορεί να έχει μήκος εκατομμυρίων χιλιομέτρων και να είναι πολύ εντυπωσιακή.

————————————————————————————————————————————

Η τρομερή θύελλα που μαίνεται στον Κρόνο.

Θύελλες στον “Άρχοντα των Δαχτυλιδιών”
Το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο (Very Large Telescope – VLT) του Ευρωπαϊκού Νότιου Αστεροσκοπείου (ESO) και το αυτόματο διαστημόπλοιο Cassini της NASA «ένωσαν» τις δυνάμεις τους για να μελετήσουν όσο το δυνατόν λεπτομερέστερα μια σπάνια καταιγίδα που έχει ξεσπάσει στην ατμόσφαιρα του Κρόνου. Συνήθως η ατμόσφαιρα του «Άρχοντα των Δαχτυλιδιών», εμφανίζεται ήρεμη και αδρανής. Όμως μια φορά το κάθε κρόνιο έτος (δηλαδή μια φορά κάθε τριάντα γήινα χρόνια), όταν έρχεται η άνοιξη στο βόρειο ημισφαίριου του γίγαντα πλανήτη, αέριες μάζες αναδεύονται κάτω από τα νέφη με αποτέλεσμα μια δραματική διαταραχή πλανητικής κλίμακας. Η τελευταία τέτοια διαταραχή έγινε αντιληπτή τον περασμένο Δεκέμβριο από εκπομπές ραδιοκυμάτων και πλάσματος οι οποίες ανιχνεύθηκαν από τα όργανα του Cassini που περιφέρεται γύρω από τον Κρόνο από το καλοκαίρι του 2004. Η τιτάνια αυτή καταιγίδα είναι η έκτη που παρατηρείται από το 1876 και η πρώτη που καταγράφεται από τις κάμερες ενός διαστημοπλοίου. Σημειωτέον ότι οι άνεμοι που φυσούν στον Κρόνο μπορούν να φτάσουν τα 1.800 χλμ την ώρα! Ο Κρόνος, ο εντυπωσιακότερος πλανήτης του Ηλιακού μας Συστήματος είναι ο έκτος πλανήτης κατά σειρά αποστάσεως από τον Ήλιο και ο δεύτερος σε μέγεθος μετά το Δία. Χαρακτηρίζεται ως «αεριώδης γίγαντας» και δεν διαθέτει στερεή επιφάνεια. Μέσα του θα χωρούσαν 95 πλανήτες στο μέγεθος της Γης, αλλά η πυκνότητά του είναι τόσο μικρή σε σημείο που, αν υπήρχε ένας κολοσσιαίος ωκεανός αρκετά μεγάλος για να τον χωρέσει, ο Κρόνος θα επέπλεε σαν φελλός!

————————————————————————————————————————————

Kepler exoplanets

Καλλιτεχνική απεικόνιση του ηλιακού συστήματος Kepler 11 με 6 πλανήτες στο μέγεθος του Ποσειδώνα. Το άστρο-ήλιος βρίσκεται στον αστερισμό του Κύκνου και απέχει περίπου 2000 έτη φωτός. Credit: Nature/NASA/Ames /JPL-Caltech /T. Pyle.

Ψάξτε και εσείς για εξωγήινους
Τώρα που το διαστημικό τηλεσκόπιο Kepler της NASA έχει εντοπίσει 1235 πιθανούς εξωπλανήτες (πλανήτες άλλων ηλιακών συστημάτων, βλέπε προηγούμενο Space News Report) οι αστρονόμοι του Πανεπιστήμιου της Καλιφόρνιας στο Berkley στρέφουν ένα ραδιοτηλεσκόπιο στους πιο «γαιόμορφους» από αυτούς προκειμένου να εξακριβώσουν αν μπορούν να εντοπίσουν ραδιοσήματα από κάποιον προηγμένο εξωγήινο πολιτισμό. Η έρευνα άρχισε στις 8 Μαΐου όταν το ραδιοτηλεσκόπιο Robert C.Byrd Green Bank –το μεγαλύτερο κατευθυνόμενο σχετικό όργανο στον κόσμο- αφιέρωσε μια ώρα για να μελετήσει 8 άστρα με πιθανούς πλανήτες. Όταν οι αστρονόμοι του Berkley συγκεντρώσουν 24 ώρες δεδομένων από συνολικά 86 γαιόμορφους εξωπλανήτες θα αρχίσουν μια πρώτη ανάλυση και μετά από δυο μήνες θα ζητήσουν από περίπου ένα εκατομμύριο χρήστες του SETI@home να αναλύσουν τα δεδομένα στους υπολογιστές τους. Υπόψη ότι μπορείτε και εσείς να δηλώσετε συμμετοχή στο SETI@home (που «τρέχει» από το 1999) ανατρέχοντας εδώ και κατεβάζοντας ένα πρόγραμμα το οποίο θα αξιοποιεί την ισχύ του υπολογιστή σας όταν δεν τον χρησιμοποιείτε. Οι γαιόμορφοι πλανήτες επελέγησαν επειδή βρίσκονται στην «κατοικήσιμη ζώνη» του ήλιου τους, είναι δηλαδή σε τέτοια απόσταση που το (πιθανό) νερό στην επιφάνειά τους δεν βράζει, αλλά ούτε και παγώνει μόνιμα. Οι προσπάθειες εντοπισμού ραδιοσημάτων εξωγήινων πολιτισμών έχουν ξεκινήσει εδώ και δεκαετίες και ουδέποτε έχουν καρποφορήσει (παρότι σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν εντοπιστεί κάποια απροσδιόριστα ραδιοσήματα).

————————————————————————————————————————————

Θανάσης Βέμπος
www.vembos.gr

Παρακολουθήστε τα σχόλια
Να ειδοποιηθώ όταν
guest
2 Σχόλια
Oldest
Newest
Inline Feedbacks
View all comments
Αποστόλης

Κύριε Βέμπο. Το άρθρο σας για άλλη μία φορά είναι εξαιρετικό. Πραγματικά είστε άξιος πολλών συγχαρητηρίων. Θα ήθελα να σταθώ στο τελευταίο σκέλος του συγκεκριμένου άρθρου και να ρωτήσω τη γνώμη σας για το αν τελικά υπάρχουν εξωγήινοι σίγουρα η όχι; Και ποιος πιστεύετε ότι είναι σε θέση να μας λύσει αυτή την απορία μία και καλή (αν υπάρχει τέτοιος άνθρωπος);

Θανάσης Βέμπος

Φίλε Αποστόλη, η ερώτησή σου αυτή έχει διατυπωθεί εδώ και πολλά χρόνια αλλά η απάντηση παραμένει πάντα ασαφής. Θα έλεγα ότι για να δώσει κανείς κατάλληλες απαντήσεις χρειάζονται οι κατάλληλες ερωτήσεις, αλλά αυτό ειναι μια άλλη ιστορία. Σε πρώτο επίπεδο, η απάντηση ειναι οτι δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής επιστημονικά στοιχεία για ύπαρξη εξωγήινων. Ασφαλώς ο καταλληλότερος για να μας λύσει την απορία θα ήταν κάποιος εξωγήινος!

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία χρήσης. Αποδοχή Περισσότερα