Πιθανός νέος νάνος πλανήτης βρέθηκε πέρα από τον Πλούτωνα

Science
Άκουσε το άρθρο

Το 2026 ED138, πιθανός νέος νάνος πλανήτης πέρα από τον Πλούτωνα, έχει διάμετρο περίπου 1.000 km και εντοπίστηκε από το Παρατηρητήριο Rubin.

first dwarf planet candidate in our solar system
Ακολούθησε το Techblog στη Google:

Σύνοψη

  • Το Παρατηρητήριο Rubin εντόπισε το 2026 ED138, πιθανό νέο νάνο πλανήτη πέρα από τον Πλούτωνα με διάμετρο περίπου 1.000 km.

  • Το 2026 ED138 απέχει σήμερα περίπου 46 αστρονομικές μονάδες από τον Ήλιο, ενώ η μέση απόσταση του Πλούτωνα είναι 40 μονάδες.

  • Αν επιβεβαιωθεί, το 2026 ED138 θα γίνει ο έκτος νάνος πλανήτης του ηλιακού συστήματος και είναι το μεγαλύτερο υπερποσειδώνιο αντικείμενο που βρέθηκε τα τελευταία 20 περίπου χρόνια.

Το Παρατηρητήριο Vera C. Rubin εντόπισε ένα παγωμένο σώμα πέρα από τον Πλούτωνα, με διάμετρο περίπου 1.000 km, που μπορεί να γίνει ο έκτος νάνος πλανήτης του ηλιακού συστήματος. Το αντικείμενο έχει την προσωρινή ονομασία 2026 ED138. Είναι το μεγαλύτερο υπερποσειδώνιο αντικείμενο που βρέθηκε τα τελευταία 20 περίπου χρόνια και ένα από τα μεγαλύτερα και φωτεινότερα που έχουν εντοπιστεί ποτέ σε εκείνη την περιοχή.

Το Rubin ξεκίνησε τη δεκαετή του χαρτογράφηση μόλις πριν από τέσσερις μήνες. «Ένα αντικείμενο τόσο μεγάλο βρίσκεται ίσως μία φορά σε κάθε γενιά», είπε ο Mario Jurić, καθηγητής Αστρονομίας στο University of Washington και επικεφαλής της ομάδας του Rubin για το ηλιακό σύστημα. Όπως πρόσθεσε, το Rubin το εντόπισε ενώ το τηλεσκόπιο βρισκόταν ακόμη στη φάση δοκιμών.

Ο Jurić παρουσίασε την ανακάλυψη στις 27 Οκτωβρίου 2026, σε συνέντευξη Τύπου μαζί με τον Matthew Holman, ανώτερο αστροφυσικό στο Harvard & Smithsonian Center for Astrophysics. Ο Holman είδε πρώτος το ED138, περνώντας δεδομένα του Rubin από κώδικα που ανέπτυξε μαζί με συνεργάτες του. Ο κώδικας συγκρίνει δισεκατομμύρια ανιχνεύσεις κινούμενων αντικειμένων και βρίσκει ποιες ανήκουν στο ίδιο σώμα. Η φωτεινότητα και η απόσταση έδειχναν από την αρχή κάτι ασυνήθιστα μεγάλο. «Η πρώτη μου αντίδραση ήταν ενθουσιασμένη δυσπιστία», είπε ο Holman. «Τέτοια αντικείμενα είναι πολύ σπάνια, οπότε άρχισα αμέσως να ελέγχω αν είχα κάνει λάθος εγώ ή ο κώδικας.»

Το ED138 ήταν κρυμμένο σε μια περιοχή γεμάτη άστρα, κοντά στο επίπεδο του Γαλαξία μας. Ο Jurić βρήκε στα αρχεία του Rubin 20 ακόμη παρατηρήσεις του, από τον Μάρτιο. Η ομάδα το εντόπισε επίσης σε αρχειακές εικόνες άλλων ερευνών του ουρανού, που φτάνουν ως το 2016. Με πάνω από μία δεκαετία δεδομένων, μπόρεσε να μελετήσει αναλυτικά την τροχιά του.

Η χαρτογράφηση Legacy Survey of Space and Time ξεκίνησε στα τέλη Ιουνίου 2026 και θα διαρκέσει 10 χρόνια. Σε όλη αυτή την περίοδο, το Rubin θα φωτογραφίζει ολόκληρο τον ουρανό του νότιου ημισφαιρίου κάθε τρεις ημέρες, με τη μεγαλύτερη ψηφιακή κάμερα που έχει κατασκευαστεί ποτέ για αστρονομία.

Πόσο μακριά βρίσκεται το 2026 ED138

Το 2026 ED138 απέχει σήμερα περίπου 46 αστρονομικές μονάδες (AU) από τον Ήλιο, όπου 1 AU είναι η μέση απόσταση Γης-Ήλιου. Ο Πλούτωνας βρίσκεται κατά μέσο όρο στις 40 AU. Αυτό κατατάσσει το ED138 στα υπερποσειδώνια αντικείμενα, δηλαδή στα σώματα που κινούνται γύρω από τον Ήλιο σε μέση απόσταση μεγαλύτερη από την τροχιά του Ποσειδώνα. Τα αντικείμενα αυτά έχουν αλλάξει ελάχιστα από τη δημιουργία τους, γι’ αυτό οι επιστήμονες τα μελετούν για να καταλάβουν πώς σχηματίστηκε και εξελίχθηκε το ηλιακό σύστημα.

Θα γίνει ο έκτος νάνος πλανήτης;

Το 2026 ED138 θα γίνει ο έκτος νάνος πλανήτης μόνο αν επιβεβαιωθεί ότι έχει αρκετή μάζα ώστε η βαρύτητά του να του δίνει σφαιρικό σχήμα. Σήμερα η Διεθνής Αστρονομική Ένωση αναγνωρίζει πέντε: τη Δήμητρα, την Έριδα, τη Χαουμέα, τον Μακεμάκε και τον Πλούτωνα. Από την απόσταση, τη φωτεινότητα και την εκτιμώμενη ανακλαστικότητα της επιφάνειάς του, το ED138 υπολογίζεται ότι έχει διάμετρο από 600 έως 1.500 km. Αυτό είναι πιθανότατα αρκετό για να είναι σφαιρικό, αλλά για ακριβέστερη μέτρηση θα χρειαστούν νέες παρατηρήσεις.

Συχνές Ερωτήσεις

Πότε ανακοινώθηκε η ανακάλυψη του 2026 ED138;

Στις 27 Οκτωβρίου 2026, σε συνέντευξη Τύπου του Mario Jurić, επικεφαλής της ομάδας του Rubin για το ηλιακό σύστημα, και του Matthew Holman.

Πόσο μεγάλο είναι το 2026 ED138;

Από 600 έως 1.500 km, σύμφωνα με την εκτίμηση από την απόσταση, τη φωτεινότητα και την ανακλαστικότητα του 2026 ED138. Η ακριβής διάμετρος θέλει νέες παρατηρήσεις.

Γιατί το 2026 ED138 δεν θεωρείται ακόμη νάνος πλανήτης;

Πρέπει πρώτα να επιβεβαιωθεί ότι το 2026 ED138 έχει αρκετή μάζα ώστε η βαρύτητά του να του δίνει σφαιρικό σχήμα.

Πώς εντοπίστηκε το 2026 ED138;

Ο Matthew Holman εντόπισε το 2026 ED138 με κώδικα που συγκρίνει δισεκατομμύρια ανιχνεύσεις κινούμενων αντικειμένων στα δεδομένα του Rubin.

Από πότε υπάρχουν παρατηρήσεις του 2026 ED138;

Το Rubin έχει 20 παρατηρήσεις του 2026 ED138 από τον Μάρτιο, και η ομάδα το βρήκε και σε αρχειακές εικόνες άλλων ερευνών από το 2016.

Το Techblog είναι δωρεάν για όλους.
Αν σου φάνηκε χρήσιμο το άρθρο, στήριξέ μας με μια μικρή συνεισφορά.

Σχόλια

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *