Ο TOI-2535 b, ένας γίγαντας αερίων τύπου «θερμού Δία», σταμάτησε φέτος να περνά μπροστά από το άστρο του. Οι επιστήμονες που τον μελετούν πιστεύουν ότι είναι ο πρώτος πλανήτης που καταγράφεται να «εξαφανίζεται».
Στην πραγματικότητα δεν χάθηκε. Η βαρύτητα ενός γειτονικού πλανήτη έγειρε την τροχιά του τόσο, ώστε από τη Γη δεν φαίνεται πια.
Τον TOI-2535 b εντόπισε το 2019 το TESS (Transiting Exoplanet Survey Satellite) της NASA, που τον παρακολουθεί από τότε. Το TESS ψάχνει εξωπλανήτες καταγράφοντας τη μικρή πτώση στη φωτεινότητα ενός άστρου όταν περνά ένας πλανήτης από μπροστά του. Ο TOI-2535 b ολοκληρώνει μια περιφορά σε μόλις 8,25 ημέρες.
Στα επτά χρόνια παρατηρήσεων οι αστρονόμοι είδαν ότι οι διελεύσεις δεν είχαν σταθερό ρυθμό, αφού ο πλανήτης περνούσε έως και έξι ώρες νωρίτερα ή αργότερα. Οι διελεύσεις γίνονταν επίσης όλο και πιο σύντομες και ρηχές, μέχρι που σταμάτησαν εντελώς νωρίτερα μέσα στο 2026.
Πίσω από αυτό βρίσκεται, κατά τους ερευνητές, ένας δεύτερος πλανήτης που δεν φαίνεται και έχει κεκλιμένη τροχιά. Οι δύο πλανήτες κάνουν ο ένας τον άλλον να ταλαντεύεται σαν σβούρα, και όταν χαλάσει η ευθυγράμμιση ο TOI-2535 b βγαίνει από το οπτικό μας πεδίο. «Είναι το πιο ακραίο παράδειγμα που έχουμε δει, επειδή οι δύο πλανήτες αλληλεπιδρούν τόσο έντονα», εξήγησε ο Samuel Yee, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης. Όπως είπε, η τροχιά γέρνει τόσο γρήγορα που η διέλευση χάθηκε την ώρα που την παρακολουθούσαν. Ο ίδιος σημείωσε ότι το σύμπαν δεν λειτουργεί σαν ρολόι: σε συστήματα με πολλούς πλανήτες οι τροχιές επηρεάζουν η μία την άλλη, και υπάρχουν μερικά ακόμη γνωστά παραδείγματα.
Η ίδια λογική εξηγεί γιατί οι εκλείψεις στη Γη είναι σπάνιες. Αν η τροχιά της Σελήνης ήταν τέλεια ευθυγραμμισμένη, θα είχαμε έκλειψη κάθε μήνα. Η κλίση της, αποτέλεσμα του βίαιου σχηματισμού της, τις κάνει πιο σπάνιες.
Ο TOI-2535 b αναμένεται να ξαναφανεί σε 30 έως 50 χρόνια, ενώ ο κρυμμένος γείτονάς του μπορεί να φανεί νωρίτερα.
Σχόλια