5 μύθοι για τους κωδικούς που σε αφήνουν εκτεθειμένο

Η τακτική αλλαγή κωδικών, η αποφυγή χαρτιού και η πολυπλοκότητα δεν αρκούν. Δες ποιοι 5 μύθοι για κωδικούς πρόσβασης πρέπει να σταματήσεις να πιστεύεις.

Υπάρχουν ευρέως διαδεδομένες πεποιθήσεις για τους κωδικούς πρόσβασης που — παρά τις καλές προθέσεις — αφήνουν τους χρήστες εκτεθειμένους σε σοβαρούς κινδύνους. Από την τακτική αλλαγή τους μέχρι την πολυπλοκότητα χαρακτήρων, αρκετά από όσα έχεις ακούσει δεν ισχύουν — και το να τα ξεκαθαρίσεις μπορεί να κάνει ουσιαστική διαφορά στην ψηφιακή σου ασφάλεια.

Μύθος 1: Η πολυπλοκότητα είναι πιο σημαντική από το μήκος

Πολλές υπηρεσίες ζητούν κωδικούς με κεφαλαία, αριθμούς και σύμβολα, συνήθως ελάχιστου μήκους οκτώ χαρακτήρων. Η λογική φαίνεται σωστή, αλλά ένας κωδικός οκτώ χαρακτήρων μπορεί να σπάσει σε δευτερόλεπτα από σύγχρονα εργαλεία brute-force, ακόμα και αν περιλαμβάνει ειδικούς χαρακτήρες. Ο λόγος είναι μαθηματικός: κάθε επιπλέον χαρακτήρας πολλαπλασιάζει εκθετικά τον αριθμό των πιθανών συνδυασμών. Ένας κωδικός 16 χαρακτήρων — ακόμα και χωρίς ειδικά σύμβολα — θα χρειαζόταν χιλιάδες χρόνια για να σπάσει από έναν υπολογιστή που κάνει 100 δισεκατομμύρια εικασίες ανά δευτερόλεπτο.

Μύθος 2: Πρέπει να αλλάζεις κωδικούς τακτικά

Η συνήθεια της περιοδικής αλλαγής κωδικών — κάθε 90 μέρες λόγου χάρη — ακούγεται συνετή, αλλά έχει ένα σοβαρό μειονέκτημα. Το Εθνικό Κέντρο Κυβερνοασφάλειας της Βρετανίας (NCSC) έχει τοποθετηθεί επίσημα εναντίον των αναγκαστικών αλλαγών κωδικών, αναφέροντας ότι οι χρήστες που τις βρίσκουν αγγαρεία καταλήγουν σε παρόμοιους, αδύναμους κωδικούς. Αντί γι’ αυτό, η σωστή τακτική είναι να δημιουργήσεις έναν ισχυρό και μοναδικό κωδικό για κάθε λογαριασμό — και να τον αλλάξεις μόνο αν υπάρξει υποψία παραβίασης.

Μύθος 3: Αν έχεις ισχυρό κωδικό, το 2FA είναι περιττό

Ένας ισχυρός κωδικός αντέχει σε brute-force επιθέσεις, αλλά δεν προστατεύει από phishing ή κλοπή διαπιστευτηρίων. Η διπλή επαλήθευση (2FA) προσθέτει ένα δεύτερο επίπεδο ταυτοποίησης — κάτι που μόνο εσύ κατέχεις, όπως ένα smartphone ή ένα hardware security key. Ακόμα κι αν σου κλέψουν τον κωδικό, ο επιτιθέμενος δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς αυτό. Το 2FA δεν είναι αλάνθαστο — τεχνικές όπως το SIM swapping το παρακάμπτουν σε ορισμένες περιπτώσεις — αλλά είναι σημαντικά πιο ασφαλές από τον κωδικό μόνο του.

Μύθος 4: Δεν πρέπει ποτέ να γράψεις κωδικούς σε χαρτί

Η καταγραφή κωδικών σε φυσικό σημειωματάριο δεν είναι εξ ορισμού επικίνδυνη — αρκεί να φυλάσσεται σε ασφαλές μέρος, όπως ένα κλειδωμένο συρτάρι ή χρηματοκιβώτιο. Οι περισσότεροι ειδικοί συμφωνούν ότι αυτό είναι αποδεκτό για ορισμένες κατηγορίες λογαριασμών. Αυτό που απαγορεύεται είναι η αποθήκευσή τους σε αρχεία του υπολογιστή, όπως Sticky Notes ή Excel. Για κρίσιμους λογαριασμούς, η προτεινόμενη λύση παραμένει ένας αξιόπιστος password manager.

Μύθος 5: Η επαναχρησιμοποίηση κωδικού σε λιγότερο σημαντικούς λογαριασμούς δεν έχει κόστος

Ακόμα και ένας “ασήμαντος” λογαριασμός περιέχει δεδομένα — email, τηλέφωνο, διεύθυνση — που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε phishing επίθεση εναντίον πιο κρίσιμων λογαριασμών σου. Σύμφωνα με στοιχεία της Cloudflare, το 41% των αποκλεισμένων login attempts μεταξύ Σεπτεμβρίου και Νοεμβρίου 2024 προερχόταν από διαπιστευτήρια που είχαν εντοπιστεί σε παραβιάσεις δεδομένων — και το 91% αυτών προέρχονταν από bots σε επιθέσεις credential stuffing. Ο μοναδικός κωδικός για κάθε λογαριασμό δεν είναι πολυτέλεια — είναι βασικό μέτρο προστασίας.

Συμπέρασμα

Οι περισσότεροι από εμάς διαχειριζόμαστε δεκάδες λογαριασμούς και η ασφάλειά τους δεν χρειάζεται να είναι περίπλοκη υπόθεση. Ένας καλός password manager λύνει πρακτικά τα περισσότερα από τα παραπάνω: δημιουργεί μεγάλους, μοναδικούς κωδικούς για κάθε υπηρεσία και τους θυμάται αντί για σένα. Αν δεν έχεις ήδη υιοθετήσει αυτή τη συνήθεα-διαδικασία, τώρα είναι η καλύτερη στιγμή.