Ένα φιλόδοξο πρόγραμμα εξερεύνησης της Σελήνης ανακοίνωσε η Ρωσία, το οποίο όμως πρέπει να διανύσει μεγάλη πορεία προτού αρχίσει να υλοποιείται. Όμως οι ρωσικές φιλοδοξίες αφορούν και τη δημιουργία ενός πυρηνικού πυραυλοκινητήρα. Στο μεταξύ, το πρώτο ιδιωτικό διαστημόπλοιο θα ξεκινήσει την επόμενη Δευτέρα (αναβάλλεται για μια εβδομάδα μετά) για τον ISS, φωτεινά φαινόμενα παρατηρήθηκαν στον […]
Ένα φιλόδοξο πρόγραμμα εξερεύνησης της Σελήνης ανακοίνωσε η Ρωσία, το οποίο όμως πρέπει να διανύσει μεγάλη πορεία προτού αρχίσει να υλοποιείται. Όμως οι ρωσικές φιλοδοξίες αφορούν και τη δημιουργία ενός πυρηνικού πυραυλοκινητήρα. Στο μεταξύ, το πρώτο ιδιωτικό διαστημόπλοιο θα ξεκινήσει την επόμενη Δευτέρα (αναβάλλεται για μια εβδομάδα μετά) για τον ISS, φωτεινά φαινόμενα παρατηρήθηκαν στον πλανήτη Ουρανό και ζώνες «εκτροφής άστρων» φωτογραφήθηκαν σε κοντινό γαλαξία.
Διαβάστε τα προηγούμενα Space News Report. Κάθε Τετάρτη στο Techblog. ————————————————————————————————————————————
Δείτε από το 9:38 και μετά μια animated αναπαράσταση της «απόβασης» του Lunokhod 1 το 1970 (2ο από 3 μέρη του ντοκιμαντέρ Tank on the Moon).
Οι Ρώσοι στη Σελήνη –σε δέκα χρόνια
Η Ρωσική Ακαδημία Επιστημών εξέδωσε μια αναφορά σύμφωνα με την οποία η χώρα θα αποστείλει ρομποτικά οχήματα στη Σελήνη και θα προσσεληνώσει έναν «επιστημονικό σταθμό» ως το τέλος της δεκαετίας. Τα εγχειρήματα αυτά θα είναι τα πρώτα βήματα για το σχηματισμό μιας μελλοντικής επανδρωμένης σεληνοβάσης –πάντα σύμφωνα με την Ακαδημία. Η ανακοίνωση αυτή δεν ήταν ακριβώς «κεραυνός εν αιθρία» αφού, μετά το εξευτελιστικό φιάσκο του Phobos-Grunt τον περασμένο Νοέμβριο, η Ρωσία πρέπει να αποδείξει έμπρακτα ότι μπορεί να πραγματοποιήσει έργο στον τομέα της διαπλανητικής εξερεύνησης. Έτσι, ήδη από τις αρχές της χρονιάς είχαν διαφανεί τα δείγματα της νέας ρωσικής στρατηγικής με αποστολές προς τη Σελήνη, το χρονοδιάγραμμα των οποίων παρουσιάζεται στον κάτωθι πίνακα.
Οι ημερομηνίες πιθανόν να μεταβληθούν, αλλά η βασική στρατηγική παραμένει σταθερή: προσανατολισμός των εξερευνητικών αποστολών προς την κοντινή Σελήνη προκειμένου να αποκτηθεί πείρα και να αναπτυχθεί τεχνολογία η οποία θα επιτρέψει πιο τολμηρές και φιλόδοξες αποστολές. Αρχικός στόχος λοιπόν, η επιστροφή στη Γη ενός σεληνιακού δείγματος μετά από μια δεκάχρονη σταδιακή προσπάθεια. Η σταδιακή αυτή προσέγγιση θα επιτρέψει την βελτιστοποίηση διαφόρων τεχνικών και μεθόδων. Ας σημειώσουμε πάντως ότι αυτό που ελπίζεται να επιτευχθεί μέχρι το 2021, είχε ήδη γίνει πραγματικότητα (και επανειλημμένα) από το 1970 με τους αυτόματους βολιστήρες Luna και τα τηλεκατευθυνόμενα ρόβερ Lunokhod… Όπως όλα δείχνουν, ο δρόμος που έχει να διανύσει η Ρωσία μέχρι να ξαναμπεί δυναμικά στην διαπλανητική εξερεύνηση είναι μακρύς και επίπονος.
————————————————————————————————————————————
Αν το πρόγραμμα Apollo είχε συνεχιστεί σε συνδυασμό με το πρόγραμμα NERVA, η αστροναυτική θα είχε τόση σχέση με τη σημερινή όσο ένα Boeing 747 με ένα ελικοφόρο διπλάνο.
Και τώρα πυρηνικοί πυραυλοκινητήρες
Οι Ρώσοι όμως, εκτός από την υπό σχεδιασμό διαπλανητική εξερεύνηση, εκφράζουν και την επιθυμία να προχωρήσουν στην ανάπτυξη ενός πυρηνικού πυραυλοκινητήρα. Σύμφωνα με την Υπηρεσία Πυρηνικής Ενέργειας της Ρωσίας (Rosatom), αυτός ο κινητήρας, τάξης μεγαβάτ, θα είναι έτοιμος μέχρι το 2017, ενώ η κατασκευή του αναμένεται να αρχίσει του χρόνου. Το συνολικό κόστος του εγχειρήματος αναμένεται να ανέλθει στα $247 εκατ. Από την αρχή της Διαστημικής Εποχής ήταν σαφές ότι θα ήταν αδύνατο να αποσταλεί ένα σημαντικό ωφέλιμο φορτίο σε άλλα ουράνια σώματα αποκλειστικά και μόνο με χρήση χημικών πυραύλων. Ο άνθρωπος μπορεί να έφτασε στη Σελήνη με αυτούς τους πυραύλους, αλλά έμεινε εκεί, αφού το κόστος και η αποτελεσματικότητά τους έχει φτάσει προ πολλού στα όριά. Για να αποσταλεί πχ μια επανδρωμένη αποστολή στον Άρη μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα, οι πυρηνικοί κινητήρες είναι εκ των ων ουκ άνευ. Διαφορετικά το ταξίδι θα διαρκέσει μήνες ή και χρόνια, δημιουργώντας δυσεπίλυτα προβλήματα. Επί εποχής ΕΣΣΔ, οι Σοβιετικοί εργάζονταν επί πολλές δεκαετίες πάνω στην ανάπτυξη πυρηνικών πυραυλοκινητήρων –όπως επίσης και οι Αμερικανοί ομόλογοί τους. Το σοβιετικό δημιούργημα ήταν ο κινητήρας RD 401, και το αντίστοιχο αμερικανικό ο κινητήρας NERVA –γύρω στα τέλη της δεκαετίας του 1960. Και στους δυο κινητήρες, το υγρό υδρογόνο θερμαίνεται χάρη σε μια πυρηνική στήλη και εκτοξεύεται από τα ακροφύσια δημιουργώντας τεράστια ώση. Το πρόβλημα όμως είναι ότι υπάρχει υψηλός κίνδυνος έκρηξης του κινητήρα εξαιτίας υπερθέρμανσης καθώς επίσης και σημαντική εκροή ραδιενέργειας. Εξάλλου μπορεί κανείς να φανταστεί τι θα γινόταν αν ένας πύραυλος που θα μετέφερε στο διάστημα τον πυρηνικό κινητήρα εκρηγυνόταν στην εξέδρα εκτόξευσης ή στην ατμόσφαιρα. Πέρα απ’ όλα αυτά, υπάρχουν διεθνείς συνθήκες που απαγορεύουν την τοποθέτηση πυρηνικών αντιδραστήρων στο διάστημα. Το πώς οι Ρώσοι θα «σκαπουλάρουν» τις διεθνείς αυτές απαγορεύσεις, είναι άγνωστο.
————————————————————————————————————————————
Πώς ο καναδικής κατασκευής ρομποτικός βραχίονας του ISS θα «συλλάβει» το Dragon.
Την Δευτέρα το πρώτο ιδιωτικό διαστημόπλοιο στον ISS (update: Μόλις ανακοινώθηκε πως η εκτόξευση του Dragon στον ISS αναβάλλεται για μια βδομάδα).
Στο μεταξύ, και ενώ οι Ρώσοι σχεδιάζουν φιλόδοξα διαστημικά εγχειρήματα, το πρώτο ιδιωτικό διαστημόπλοιο ετοιμάζεται να ξεκινήσει από την εξέδρα εκτόξευσης με προορισμό τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS). Η NASA ανακοίνωσε ότι η ιδιωτική κάψουλα Dragon, κατασκευασμένη από την εταιρεία SpaceX, θα εκτοξευτεί με πύραυλο Falcon 9 (επίσης της SpaceX) στις 30 Απριλίου, θα προσεγγίσει τον τροχιακό σταθμό όπου θα «συλληφθεί» από το ρομποτικό βραχίονα του τελευταίου. Αν το πείραμα στεφθεί από επιτυχία, θα είναι η πρώτη φορά που ένα αμερικανικό μη επανδρωμένο σκάφος και μάλιστα ιδιωτικό, θα έχει πετάξει στον ISS. Η SpaceX φιλοδοξεί να γίνει η πρώτη ιδιωτική εταιρεία που θα εκτοξεύσει σκάφος προς το διαστημικό σταθμό, στο πλαίσιο του προγράμματος COTS (Commercial Orbital Transportation Services) της NASA, το οποίο προβλέπει συνεργασία της τελευταίας με φορείς του ιδιωτικού τομέα με αντικείμενο την ανάπτυξη οικονομικών διαστημοπλοίων για μεταφορά φορτίων και ανθρώπων σε τροχιά. Η SpaceX ήταν μια από τις επιλεγείσες εταιρείες και υπέγραψε σύμβαση ύψους $1,6 δισεκ. με τη NASA για να πραγματοποιήσει 12 ρομποτικές αποστολές ανεφοδιασμού του ISS. Όμως η αποστολή της 30ης Απριλίου δεν συμπεριλαμβάνεται σε αυτές –είναι απλώς μια πτήση που αποσκοπεί να αποδείξει ότι τόσο η Dragon όσο και ο Falcon 9 είναι αξιόπιστα συστήματα. Η εκτόξευση θα γίνει από το Cape Canaveral της Φλόριντα και η κάψουλα Dragon θα μεταφέρει τρόφιμα, προμήθειες και επιστημονικά πειράματα στον ISS. Αν όλα πάνε καλά, το Dragon θα μπορούσε να αρχίσει κανονικά εμπορικά δρομολόγια αργότερα φέτος. Το αρχικό πρόγραμμα προέβλεπε την πρώτη πτήση επίδειξης στις 7 Φεβρουαρίου, αλλά αυτή αναβλήθηκε για τις 20 Μαρτίου. Τώρα η SpaceX ελπίζει ότι την επόμενη Δευτέρα η Deagon θα αποδείξει την αξία της.
————————————————————————————————————————————
Το πέρασμα του Voyager 2 από τον Ουρανό και τους δορυφόρους του το 1986.
Το σέλας ενός… ανιαρού πλανήτη
Και από την γήινη τροχιά, πηγαίνουμε σε έναν άλλο κόσμο, στις εσχατιές του Ηλιακού Συστήματος. Ο πλανήτης Ουρανός (μεταξύ Κρόνου και Ποσειδώνα) είναι ένας μάλλον… βαρετός πλανήτης, αφού δεν παρουσιάζει ιδιαίτερα εντυπωσιακά χαρακτηριστικά όπως οι άλλοι αεριώδεις γίγαντες. Έχει δεχτεί επίσκεψη από το Voyager 2 το 1986 –η οποία όμως επισκιάστηκε επειδή συνέπεσε με την τραγωδία του διαστημικού λεωφορείου Challenger. Παρόλα αυτά όμως, δεν έχει πάψει να συγκεντρώνει το ενδιαφέρον των επιστημόνων. Τώρα, για πρώτη φορά, οι τελευταίοι κατόρθωσαν να φωτογραφήσουν σέλας στην ατμόσφαιρα του παγωμένου πλανήτη χάρη στο Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble. Το σέλας του Ουρανού αποτυπώθηκε στις κάμερες σαν βραχύβιες, αμυδρές φωτεινές κουκίδες με φόντο το ομοιόμορφο γαλαζοπράσινο του τεράστιου πλανήτη. Τα φαινόμενα εντοπίστηκαν στο ημερήσιο ημισφαίριο του Ουρανού –δηλαδή σε αυτό που είναι ορατό από το Hubble. Υπόψη πως ο άξονας του πλανήτη έχει τόσο μεγάλη κλίση που είναι σαν ο Ουρανός να «κυλιέται» στην τροχιά του γύρω από τον Ήλιο. Σε αντίθεση με το γήινο σέλας που μπορεί να είναι φαντασμαγορικό και να μετατρέπει επί ώρες τον ουρανό σε ένα «σόου» με πράσινα και μοβ χρώματα, εκείνο του Ουρανού ήταν αμυδρό και διάρκεσε μόλις μερικά λεπτά. Εν γένει τα σέλαα είναι χαρακτηριστικό της μαγνητόσφαιρας, δηλαδή της περιοχής γύρω από έναν πλανήτη όπου κυριαρχεί το μαγνητικό πεδίο του τελευταίου και η οποία διαμορφώνεται από τον ηλιακό άνεμο (τη ροή των σωματιδίων που εκλύεται από τον Ήλιο). Όμως δεν γνωρίζουμε πολλά για τη μαγνητόσφαιρα του Ουρανού, εν αντιθέσει με εκείνη άλλων πλανητών όπως του Δία και του Κρόνου. Όπως και να έχει, το σέλας του Ουρανού είναι αμυδρότερο από το γήινο επειδή ο πλανήτης απέχει πάνω από 4 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα από τον Ήλιο.
————————————————————————————————————————————
Μικρή περιήγηση στον γαλαξία Μ66.
Ένα μακρινό “εκτροφείο άστρων”
Και από τις εσχατιές του Ηλιακού Συστήματος ταξιδεύουμε στις εσχατιές του σύμπαντος. Χάρη σε μια νέα κάμερα, έγινε δυνατό να ληφθούν οι πρώτες λεπτομερείς εικόνες ενός γειτονικού γαλαξία οι οποίες αποκαλύπτουν τεράστιες περιοχές γεμάτες σκόνη και αέρια, μέσα στις οποίες δημιουργούνται νέες γενιές άστρων. Πρόκειται για το γαλαξία Μ66 στον αστερισμό του Λέοντα. Όταν παρατηρούμε το Γαλαξία μας, μπορούμε να διακρίνουμε ακανόνιστου σχήματος σκοτεινές περιοχές, σαν μεγάλα «κενά» στο χείμαρρο των άστρων. Αυτά προκαλούνται από σύννεφα σκόνης στους σπειροειδείς βραχίονες του Γαλαξία οι οποίες μπλοκάρυν το φως. Συνιστούν δε πραγματικά «αστρικά εκτροφεία», όπου δημιουργούνται νέα άστρα. Οι σκοτεινές περιοχές αυτές δεν είναι αποκλειστικό προνόμιο του δικού μας Γαλαξία, αλλά υπάρχουν και σε όλους τους άλλους σπειροειδείς γαλαξίες. Και, παρότι σκοτεινές στο ορατό φως, στην πραγματικότητα λάμπουν έντονα σε υποχιλιοστομετρικά (sub-mm) μήκη κύματος. Μια νέα επαναστατική κάμερα (SCUBA-2), ικανή να εντοπίζει μήκη κύματος 1000 φορές μεγαλύτερα απ’ ό,τι το ανθρώπινο μάτι, προσαρμόστηκε στο μεγαλύτερο υποχιλιοστομετρικό τηλεσκόπιο του κόσμου, το διαμέτρου 15 μέτρων James Clerk Maxwell Telescope (JCMT) στη Χαβάη και κατάφερε να αποτυπώσει τα «αστρικά εκτροφεία» του γαλαξία Μ66. Τα νέα πλάνα αναμένεται να είναι τα πρώτα από μια σειρά εντυπωσιακά αποτελέσματα στο πλαίσιο του προγράμματος επισκόπησης κοντινών γαλαξιών NGLS (Nearby Galaxy Legacy Survey). Το NGLS είναι μια διεθνής συνεργασία με επικεφαλής αστρονόμους από τον Καναδά, την Ολλανδία και τη Βρετανία η οποία χρησιμοποιεί την SCUBA-2 για να μελετήσει 150 κοντινούς γαλαξίες στη δική μας «συμπαντική γειτονιά».
Μπορεί να θέλει πολύ δρόμο ακόμη για να φθάσει στο επίπεδο της Blue Origin ή της SpaceX, αλλά η βρετανική startup επιχείρηση Orbex νιώθει αρκετά σίγουρη για να προχωρήσει στο δεύτερο στάδιο κατασκευής του βασικού πυραύλου της.
Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος (ESA) έδωσε στην δημοσιότητα τις τελευταίες φωτογραφίες από το διαστημόπλοιο Rosetta, λίγο πριν την ελεγχόμενη συντριβή του στον κομήτη 67P/Churyumov-Gerasimenko, την Παρασκευή 30 Σεπτεμβρίου.
Ένα νέο τροχοφόρο σχεδιάζει να στείλει η NASA στον Άρη το 2020 –αλλά δεν φαίνεται να έχει και ιδιαίτερη δυνατότητα να εντείνει την εξερεύνηση του πλανήτη. Παράλληλα καταστρώθηκε ένα πλάνο για την συλλογή σωματιδίων από τους γκέιζερ του Εγκέλαδου, νέα δορυφορικά πλάνα αποκαλύπτουν ένα φαντασμαγορικό νυχτερινό πανόραμα της Γης, ενώ συμπληρώθηκαν σαράντα χρόνια από την […]
ΣΥΖΗΤΗΣΗ
Προσθήκη σχόλιου