24fps: Η λιγότερο γνωστή αλλά σημαντική αλλαγή που έφεραν τα Blu-ray σε σχέση με τα DVD

Τα τελευταία χρόνια η εξέλιξη της τεχνολογίας έκανε εφικτή την προβολή ταινιών στο σπιτι με κινηματογραφική αίσθηση. Το σημαντικό βήμα έγινε με την χρησιμοποίηση του blu-ray ως μέσο διανομής στους καταναλωτές. Για να κατανοήσουμε καλύτερα της αλλαγή αυτή διακρίνουμε 2 περιπτώσεις τρόπων προβολής ταινιών.

Πηγές μόνο PAL (DVD, VHS, TV)
Είναι πολύ πιθανό να έχετε δει κάποια ταινία στον κινηματογράφο και στη συνέχεια να την ξαναδείτε σε κάποιο από αυτά. Υπάρχουν αρκετές διαφορές στην εκλαμβανόμενη κινηματογραφική αίσθηση μεταξύ των δύο περιπτώσεων, αν και τα τελευταία χρόνια με την χρήση των DVD και του κατάλληλου οπτικοακουστικού εξοπλισμού οι διαφορές φθίνουν ολοένα και περισσότερο. Ωστόσο μια διαφορά θα είναι σίγουρα υπαρκτή. Η διάρκεια της ταινίας θα είναι κατά 4.2% μικρότερη όταν θα την δούμε εκτός της κινηματογραφικής αίθουσας! Ο λόγος που συμβαίνει αυτό είναι η ασυμβατότητα των προτύπων που ισχύουν στην κάθε περίπτωση.

Οι ταινίες κινηματογραφούνται με την χρήση φιλμ 35mm στο οποίο αποτυπώνεται η κινούμενη εικόνα με ρυθμό 24 καρέ το δευτερόλεπτο. Στην Ελλάδα, όπως και σε όλη την Ευρώπη, χρησιμοποιείται στις συσκευές τηλεόρασης όσο και στις συναφείς συσκευές (βίντεο, DVD) το σύστημα PAL για την κωδικοποίηση και μετάδοση του τηλεοπτικού σήματος.
Το σύστημα PAL ορίζει ως ρυθμό ανανέωσης της εικόνας τα 25 καρέ το δευτερόλεπτο (ακριβέστερα 50 πεδία διαδοχικών περιτών /αρτιων γραμμών του κάθε καρέ (το λεγόμενο 50i) δλδ 1 καρε=1πεδιο περιττών +1 πεδίο άρτιων γραμμών). Συνεπώς οι ταινίες όταν προβάλλονται με το σύστημα PAL θα πρέπει να έχουν ρυθμό ανανέωσης 25 καρέ το δευτερόλεπτο. Για να επιτευχθεί αυτό, διαδοχικά κάθε καρέ του φιλμ αντιγράφεται σε ένα καρέ του συστήματος PAL. Συνεπώς η ταινία θα αναπαράγεται στην συσκευή μας με ταχύτητα 4.2% μεγαλύτερη του πρωτοτύπου αφού σε κάθε δευτερόλεπτο θα προβάλλονται 25 καρέ της αρχικής ταινίας (24 προβλεπόμενα + 1 επόμενο). Επιπλέον και ο ήχος παραμορφώνεται σε ανάλογο ποσοστό. Το αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας δεν είναι εύκολα αντιληπτό αν και υποκειμενικά «ενοχλητικό».
Υπάρχουν λοιπόν 2 προβλήματα που πρέπει να λυθούν το 1ο ειναι η προβολή της ταινίας στην σωστή ταχύτητα της (πρόβλημα του μέσου δλδ) και 2ο το πως θα αντιστοιχηθουν τα 24fps στα fps=Hz της τηλεόρασης (πρόβλημα συμβατότητας συσκευών). Το 1ο λύνεται κυριώς με χρήση υπολογιστή (Τo WinDVD υποστηρίζει την λειτουργία PAL tru-speed) ή φυσικά με την επιλογή της έκδοσης σε Blu-ray. Στην πιο ακραια περίπτωση μπορούμε να φηφιοποιήσουμε το αναλογικό μέσο που την έχουμε (Βιντεοκασέτα,Εγγραφή από TV) και να την κάνουμε 24fps με λογισμικό επεξεργασίας βίντεο. Το 2ο προκύπτει γιατί το 60Hz/50Hz δεν είναι ακέραιο πολλαπλάσιο του 24. Το 60 είναι γιατί οι τηλεοράσεις μπορεί να είναι για PAL αλλά λαμβάνουν σήμα από υπολογιστή στα 60Hz.

Πηγή Blu-ray ή φηφιακά αρχεια στα 24fps (1080p/ 720p)
Το Blu-ray βελτίωσε την ποιότητα της εικόνας και του ήχου αλλα επίσης εξάλειψε κάτι επίσης σημαντικό. Το 1ο πρόβλημα που αναφέραμε παραπάνω και πολλοί δεν είχαν παρατηρήσει στα DVD. Το 2ο πρόβλημα λύνετα ανάλογα του εξοπλισμού προβολής.

Το ιδανικό είναι να συνδέσετε το Blu-Ray player/ PC με προβολέα ο οποίος θα υποστηρίζει 24fps ή ακόμα καλύτερα ακέραια πολλαπλάσια του 24. Οι πιο πολλοί συνήθως θα το συνδέσετε με τηλεόραση/οθόνη υπολογιστή οπότε, επείδη το 60Hz δεν είναι ακέραιο πολλαπλάσιο του 24, δεν θα είναι “εντελώς” ομαλή η κίνηση της εικόνας. Συνεπώς το βέλτιστο αποτέλεσμα θα το έχετε αν η τηλεόραση ενσωματώνει συστήματα εξομάλυνσης εικόνας (100Hz/ 200Hz κτλ.) ή χρησιμοποιείτε κάποια αντίστοιχη λειτουργία εξομάλυνσης κίνησης ενός προγράμματος αναπαραγωγής βίντεο στον υπολογιστή (WinDVD, PowerDVD).

Υπάρχουν κάποιες μικρές αδυναμίες στο Blu-Ray (βλέπε Blu-Ray Mastering στα YCbCr 16-235 levels) αλλά είναι η ιδανικότερη πηγή για παρακολούθηση ταινιών, όπως φυσικά και οι αναλογης ποιότητας ψηφιακές πηγές. Αλλά ακόμα και να έχετε DVD ξέρετε πώς να τα βλέπετε σωστά πλέον.

Δαμιανός Καλανίδης

Διαβάστε επίσης το ενδιαφέρον άρθρο του Δαμιανού Καλανίδη, “Tips για να βελτιώστε τη ποιότητα της μουσικής που ακούτε“.